özbekistan

orta asya'nın tacikistan'dan sonra en istikrarsız ve güvensiz ülkesi.

özellikle fergana vadisinde örgütlenme şansı bulabilen radikal dinci örgütler ve ülkenin ulusaldan çok yerel unsurlara dönük siyaseti, ülkenin istikrarsız ve güvensiz olmasında büyük rol oynamıştır.

hali hazırda özbekistan ulusaldan çok yerel unsurların siyasete yön verdiği bir ülkedir. ülke siyasetine yön veren 7 farklı klan vardır. özbekistan devlet başkanı islam kerimov semerkand klanındandır. ülkedeki tek özerk bölge olan karakalpakistan ise ülkenin genelinden farklı olarak etnik karakalpaklar tarafından yönetilmekte ve özbeklerden çok kazaklara yakın durmaktadır.

islam kerimov idaresindeki yönetim, sovyetlerden ayrılık sonrası önce laik muhalefeti sonra ise islamcı muhalefeti susturarak ülkede egemenliğini elinde bulundurmaya devam etmektedir. bu süreçte islam kerimov aleyhine çıkan ayaklanmalar çok sert bastırılmış ve bu ayaklanmalar sırasında binlerce sivil özbek hayatını kaybetmiştir.

ülkenin afganistan ve tacikistan gibi istikrarsız ülkelerle sınırı olması da, ülkenin dinci militanların sığınacağı bir liman haline gelmesine sebep olmuştur. islam kerimov'un en büyük korkusu bölgesel bir dinci hareket ve karakalpakistan hareketinin bağımsızlık yönünde harekete geçmesidir. ülke kazakistan'ı bölgesel rakip görmekle birlikte, kırgızistanla olan ilişkileri de ciddi biçimde kötüdür.

2005'te kerimov aleyhine gerçekleşen andican olaylarına sert müdahale edilmesi ve uluslararası toplumun tepkisini çekmesinden sonra bm'de yapılan oylamada türkiye'nin de kerimov aleyhine oy kullanması neticesinde kerimov yönetimiyle türkiye'nin de arası açılmış, hele bu ayaklanmaların bastırılması sırasında özbek liderin türkiye'nin hibe ettiği türk bayraklı tankları kullanması türkiye'yi iyice çileden çıkarmış ve türkiye-özbekistan ilişkilerini sonlandırmıştır.

o günden bu yana iki ülkenin arası iyi olmamakla birlikte özbek lider, türk dili konuşan ülkeler toplantısına bile katılmamakta, diğer türk dünyası ülkelerinden farklı bir yön çizmektedir.

tayyip erdoğan ile islam kerimov'un çekişmeleri ve geçimsizlikleri nedeniyle, özbekistan diğer türk dünyası ülkelerinden farklı olarak türkiye ile güçlü ve sağlam bağlara sahip değildir.