arap edebiyatı

islam öncesi dönemde arap şiirini ele alacak olursak, kökeninden bu yana gayet zengin olduğu tartışmasız olan edebiyat türüdür. islam sonrası dönem için ilk entryde yeterli bilgiler verilmiş.
islam öncesi döneme bir göz atalım, mesela şiirleri ele alalım. islam öncesi dönemi şiirleri genelde mitolojik karakterlidir. genelde allah'ın kızları hubel, lat menat'a methiyeler okunurdu ya da güçlü kabilelerin eski liderlerine, hatta onları kutsarlardı. mesela Muallekat-ı Seba grubu vardır islam öncesi dönemde, enfes beyitlere sahiptirler ve başta da söylediğim gibi sami toplumların özelliklerini yansıtır, ibrahim'in getirdiği şeriatın izlerini taşır. hatta hac zamanları o dönemin en ünlü şairi imruü'l-Kays'ın beyitleri kabe duvarlarına asılırdı. araplar için bu şiirler bir övünç kaynağıydı denebilir. mesela şiirlerden bazı örnekler;

--spoiler--
Kefa vinek zikra min ulumin tav eseru kaluben ayetül heva ve tezekkuru
Ve tezekkuruha uden ilel vedae lilvara veluk yank zatullahe yum tab aseru
Ve ehluleha ezahu ermiman mahadev o menazel ilamuddine minhum ve seyattaru
Ve sahabi kiyem feem kamil hinde yovmen ve yakilun lete hazan feynnak tevajharu .
Meyasseyare akhalekan hasenen kullahum naimun azaed summ gebul Hindu.
--spoiler--

türkçesi,

--spoiler--
Bir adam ki, tüm yaşamını günah ve erdemsizlikle geçirip tutku ve öfke ile harcasa,
Bir yol var mıdır kurtuluşu için, sonunda pişman olup erdemliliğe dönüşü istese?
Dürüstlük yolunda en yüksek konuma ulaşabilir, bir kez bile içtenlikle Mahadeva’ya (hint tanrılarından biri) ibadet etse,
Ah tanrım! Tüm yaşamımı al, yeter ki ruhumun özgür olacağı Hint’deki kutsal topraklarda bir günlük kalış ihsan eyle; Soylu davranışların mükemmelliğini kazanır insan ve ideal Hindu hocalarla dindarlığın ayrıcalığını elde eder, Hint’e bir hac sayesinde.
--spoiler--

bundan başka erotik temalı şiirler de mevcuttur arap edebiyatında. tabi bazı örnekler var ki, onları okuduğunuzda kur'an'ı haşa şiir kitabı addetmek gibi bir yanılgıya düşersiniz, ancak dediğim gibi islam öncesi arap şiirinin teolojik boyutu ağır basar ve ibrahimi ekolün izlerini taşır, belki de hanif dinine mensup olmalarından da ileri geliyor olabilir; çünkü imruü'l-Kays'ın şiirlerinde kur'an'da olduğu gibi gök cisimlerine ve kozmolojik enstantenelere yeminler mevcuttur.