amat

kitabın muallaklı sonu musevilerin golem inanışı ile anlatılan bir hikaye ile benzerdir. kitaptaki göndermelerden biri de budur.

vikipedi
inanışa göre haham Judah Loew ben Bezalel tarafından kilden bir heykel yapıldı ve musevi halkını koruması için canlandırıldı. Alnına emet (doğruluk) kelimesi yazıldı. Musevi halkını korudu ve zamanla güçlendi. Fakat cumartesi günleri golemin çalışması yasaktı bu yüzden de alnından e harfi silinir böylece met ( ölüm) kelimesi kalırdı ve golem haraketsiz bir şekilde dururdu. Bir cumartesi e harfini silmeyi unuttular ve golem kontrolden çıkıp herşeyi yıkmaya ve insanlara zarar vermeye başladı.
vikipedi

--spoiler--
(bkz: amat)
(bkz: mat)
--spoiler--