orhan pamuk

A. Taner KISLALI

Cumhuriyet, 27 Ocak 1999

Ben Demokrat Degilim

Önce, bir romancimizin son kitabinin 50 bin adet basildigi yazildi.
Arkasindan kisa sürede 100 binlik bir satisin gerçeklestigi açiklandi. Bu
romancimizin adi Orhan Pamuk'tu! Ben bu "Büyük" (!) yazarimizin bir
romanini okumayi denemistim. Basladigim seyi bitirme konusundaki tüm
inatçiligima karsin, bitirememistim. Ta ki... Bir okurum "Kara Kitap"ta
gizlenmis bir bölüme dikkatimi çekinceye kadar... "Çocuklugunda kiz
kardesi ile tarlada karga kovalayan sapik bir padisah" gibi bir anlatim
vardi bu bölümde! "O.
Pamuk'taki Atatürk Anlayisi..." Meger benim artik okumayi denemedigim
kitaplarinda daha neler varmis! Iste birkaç örnek: "Sonra kasaba alanina
dolanir. Atatürk heykellerine siçan güvercinleri ayiplar..." "Atatürk
kendini içkiye vermis meyhane kalabaligina, cumhuriyeti emanet etmis
olmanin güveniyle gülümsüyordu... " "Atatürk'ün leblebi zevkinin ülkemiz
için ne büyük felaket oldugunu..." "Sonra bir cumhuriyet, Atatürk, damga
pulu havasina girdigimizi hatirliyoruz. .." Sayiniz, 275 sayfalik bir
kitapta, tam sekiz yerde ve " hiç gerekmedigi halde" Atatürk'e
satasildigini saptamis.
Söyle diyor: "Bunlar kitaptan çikarilsa hiçbir sey degismez. Yalniz
yazarin kimi ruhsal gereksinimleri tahmin edilmemis olur!" Kim bilir,
belki de Orhan Pamuk'un " en birinci aydin" ilan edilmesinde, bu
incelemenin de büyük katkisi olmustur! ***Ben, inandiklarini açikça
savunanlara hep saygi duymusumdur. .. O düsüncelere karsi olsam bile! Ama
o yürekliligi gösteremeyip de bunu sinsice yapmaya çalisanlara.. .. oraya
buraya "bityenigi" sokusturanlara. .. hep tiksinerek bakmisimdir. Bunu hep
zayif bir kisiligin, zavalli bir ruh halinin yansimasi olarak
görmüsümdür. Oyun maskesiz oynanmalidir! Çirkinlikleri gizleyen maskelerin
indirilmesini de tüm "gerçek aydinlar" görev saymalidir! Ve de Pamuk adli
yazari, isteyen okumali, isteyen sevmelidir.. . Ama ne oldugunu, kim
oldugunu bilerek!..
Maskenin arkasindaki gerçek yüzü görerek!...

A. Taner KISLALI - Cumhuriyet, 27 Ocak 1999 (Ben Demokrat Degilim)