zaman teorisi

klasik fizik'te (bkz: newton fiziği) kullanılan enerji denklemleri zamandan bağımsızdır. fakat einstein'ın özel görelilik kuramı bu durumu değiştirmiş ve zamanın evrenin her yerinde aynı olmadığını öngören denklemler geliştirmiştir.

özellikle "gözlenen" ve "gözlemci" kavramları üzerinden açıklanabilir bir teoridir. küçük bir örnek:

siz aracınızla 100 km/s hızla gidiyorsanız ve yanınızdan başka bir araç 150 km/s ile geçerse siz o aracı 50 km/s hıza sahip olarak "algılarsınız". Çünkü birbirlerine göre hareketli cisimlerde hızlar "gözlenenin hızı - gözlemcinin hızı" formülü ile bulunur.

buraya kadar dünya üzerinde "gayet rahat" gözlemleyebileceğimiz bir örnek verdik.

fakat sözkonusu ışık hızı olduğunda bilim ne kadar ilerlerse ilerlesin halan "daha az açıklanabilmiş" durumlar da mevcut.

göreli harekette ışık 300,000 km/s hızla ilerlerken, yarattığınız bir uzay aracı da 299,999 km/s ile ilerliyorsa sizin ışığı 1 km/s hızla ilerliyor gibi görmeniz gerek. fakat ışık bu teoriye uymaz ve yine sabit 300,000 km/s hızı ile sizin yanınızdan geçip gider.

bu noktada einstein bu sorunu çözmek için zaman teorisini geliştirir.

teori yüksek hızlarda zamanın daha yavaş geçeğini bu yüzden km/s algımızın da değişeceğini öngörüyor.

yani yüksek hızlarda (ışık hızı yakınlarındaki hızlar) zaman yavaş ilerler.