vahdettin

Nitekim “HMS Malaya” savaş gemisiyle Malta’ya gittikten sonra Yıldız Sarayı’na giden Refet Paşa’nın, ağlamakta olan Vahdettin’in yaverlerinden Sadrazam Tevfik Paşa’nın oğlu Ali Nuri Bey’e,

-”Ağlama Ali Bey, gittiği iyi oldu, ya kalsa idi biz onu ne yapardık? Vahdettin kalsaydı, Ankara’nın niyeti onu idam etmekti…” dedi. (1)

Mustafa Kemal’in beklentisi de Sultan Vahdettin’in vatandan ayrılması gerektiği istikametindeydi. Ankara’yı temsilen 29 Ekim’de saraya giden (daha doğrusu baskın yapan) Refet Paşa, sultanı istanbul’dan ayrılması için ikna etmeye çalıştı. Bu gidişin geçici olacağını, ortalık yatışınca tekrar dönebileceğini söyledi.

Mustafa Kemal, şartların Vahdettin’i zorladığını tahmin ediyor ve hatta Refet Paşa’ya “kaçmak isterse mani olunmamasını” emrediyordu. Refet Paşa’nın bu doğrultudaki sözleri şöyle: “Padişahı ingilizler kaçırırsa, Türk Milleti hiçbir gün Vahdettin’in bu hareketini affetmeyecektir. Biz tutar ve yakalarsak, bu sefer millet bizi affetmeyecektir. Halk zamanla onu mağdur görecek ve bizi kabahatli sayacaktır. Bırakalım gitsin, işimizi kolaylaştırıyor! Kaçan bir hükümdarı halk hiçbir zaman affetmeyecektir.”