dil devrimi

yalnızca türkçe karşılığı olmayan sözcüklerin yerine yeni sözcükler türetmeyi değil; bununla birlikte anadolu'da konuşulan yöresel ağızlardan sözcük derlenmesini, eski türk sözlüklerindeki ve türk metinlerindeki türkçe kökenli sözcük ve dil kurallarının uygun olanlarının istanbul türkçesi'ne aktarılmasını; arapça, farsça, fransızca gibi bütün yabancı dil etkilerinin ve dil bilgisi kurallarının türkçe'den ayıklanmasını yani kısaca türkçe'de türkçe'nin ağırlığının egemen olmasını milli bir amaçla gerçekleştirmeye çalışmış ve bunda da büyük oranda başarılı olmuş devrimdir. bir çok çevre tarafından karalanmaya çalışılmış, bu uğurda "çok oturgaçlı götürgeç", "ulusal düttürü" gibi sözcüklerin dayatıldığıyla ilgili iftiralara maruz kalmıştır. dil ile ilgili çalışmalarını 12 eylül dönemine kadar yürüten türk dil kurumu, türk dil bilgisi kurallarının saptanmasıyla ve kavramlara yerli karşılıklar bulunmasıyla uğraşmıştır. kavramlara yerli karşılıklar aranır ve dil arındırılmaya çalışılırken hiç bir biçimde dayatma yoluna gidilmemiştir. dayatma olmamasına rağmen dilimiz osmanlı türkçesi'ne göre çok daha yalınbir yapıya kavuşmuşsa zaten bu durum devrimin başarısının başlı başına bir kanıtıdır.

12 eylül sonrasında türk dil kurumu özerkliğini yani bağımsız çalışma olanaklarını yitirmiştir. bu duruma kayıtsız kalmak istemeyen bir kısım türkçe sevdalısı, güç bela da olsa 1987 yılında "dil derneği" adıyla tdk'nın görevini sürdürmeyi amaçlayan bir dernek kurmuştur.

Bu gün ise gerek üst düzey devlet görevlilerinin sorumsuzluğu*, gerek halkımızın -özellikle de gençliğin- bilinçsizliği, tutumlarına baktığımızda ülkesini sevdiğini söyleyemeyeceğimiz ana medyanın maksatlı, yanlış tutumları gibi nedenlerden ötürü dilde bir yozlaşma görülmektedir. bu yozlaşmadan, eskisinden de zengin bir türkçe ortaya çıkarıp kurtulmak olanağımız vardır. yeter ki halkımız okuyup yazarken ve konuşurken dilin canlı bir varlık olduğunu anımsasın ve onun sahip olduğu en önemli ulusal değerlerden biri olduğunun bilincine varsın.

osmanlı türkçesi öğrenmekte olan bir tarih öğrencisi olarak dil devriminde ve yalınlaşma hareketinde emeği geçenlere, yani atatürk'ün önderliğindeki türk milletine, teşekkürlerimi ve saygılarımı sunarım.