modern times

1936 yapımı ve charlie chaplin’ in başyapıtı olarak gösterilen modern toplum eleştirisi film. diğer chaplin filmleri kadar güldürmese de alışılmış slapstick sahneleri ve başarılı çekimlerinin yanında, dönemine göre rekor sayılabilecek bir bütçe ve titiz bir çalışmanın ürünü olup özellikle devasa dişlilerin olduğu sahneler gibi zor çekimleri içerir.

1929 buhranı ve dünya savaşı sonrasındaki ekonomik çöküş post travmatik şok yaşayan amerikan toplumunda, varoluş çabasını ve hümanizmi savunan, bunun neticesinde de chaplin’ in komunist propaganda yaptığı izlenimi yaratıp mc carthisym(!)’i körüklediği düşünülen bir yapımdır. i̇çeriği dolayısıyla, filmden 12 yıl sonra yayımlanan 1984’ e ilham verdiğini düşündüren bireyin gözetlenmesi/kısıtlanması ve sanayi toplumundaki makineleşmenin insani değerleri azaltması, var olan sistemin toplumsal normlara uymayan anomalileri dışlaması gibi defolarını göstermesi açısından bu yorumlar bir nevi doğru kabul edilebilir. bununla birlikte chaplin hiçbir zaman bu iddiayı doğrulamamış ve filmin sanatsal içeriğinin her zaman ön planda tutulması gerektiğini savunmuştur.

nihayetinde ismi bile bir modernite eleştirisi olup endüstriyel devrimin yarattığı konformist yaşamların ardında gizlenen ve bu yeni düzene adaptasyon sorunu yaşayan ‘diğerlerini’ anlatması, modern insanın/toplumun endüstriyel metamorfozu ile (kelimenin tam anlamıyla) hırpalanmasına işaret etmesi, little tramp’ in burnuna çektiği kaçak toz(!) ile adalete yardımı ve bunun neticesinde ödüllendirilmesi (ve dahi bu kötücül gidişin ona dahi sirayet ve rücusu) ile etik ve adalet anlamındaki dönüşümün saflığı lekelemesini imlemesi ile politize; belirgin imgesel analoji (koyun sürüsü-insan sürüsü vb.) ve karakterin psikolojik tahlili, chaplin’ in sesinin ilk defa sinemada duyulması (ki söylediği şarkının sözleri de (!) bu anlamda öneme haizdir.) ve umutlu ama mutlu bitmeyen sonu ile sinemada saflığın simgesi gümüş ekran döneminin kapanışını ve başkalaşımın gelişini haber veren, mekan ve sosyal psikolojiyi anlatım şekli ile on the waterfront ve ladri di biciclette gibi pek çok eleştirel/yeni gerçekçi yapıma ilham olan, mükemmel ve mükemmel charlie chaplin filmidir.