bach goldberg variationen

piyano edebiyatının en önemli yapıtlarındandır. barok müziğin dönüm noktasındadır. bu eserin müzik sanatına şöyle bir omuz atması sayesinde müzik sanatı o zaman kadar yürüdüğü yönü değiştirmiştir.

karmakarışık bir eserdir, ilk dinleyen adam için müzik eğitimsiz bir adamsa o adam, goldberg varyasyonlarını bir kere baştan sona dinlemek gerçek bir "mind fuck" tır "türkçesinin kibarı - beyin tecavüzü"...

goldberg varyasyonlarının neden "goldberg" ismini taşıdıkları bile tam bilinmemektedir. ancak çok kabul görmüş bir hikaye şöyledir ki, graf karl von keyserlink, uykusuzluk çekmektedir, kendisinin bir "cembalist" i vardır, yani graf kendisine çembalo çalsın diye adam tutmuş, o zaman radyo tv falan yok, o da çelbalist´e çembalo çaldırıyormuş, ve çembalistinin çaldığı parçalar kendisinin uykusuzluğuna iyi gelmiyormuş, j.s.bach´a iyi bir para teklif edip kendisi için bir "ninni" yazmasını istemiş, ve parça graf´ın mışıl mışıl uyumasını sağlamış.

bu ninni´nin efsanevi goldberg varyasyonlarının en başında ve sonunda gelen tema -"aria" diye isimlendirir j.s.bach bunu- olduğunu söyleyen insanların sayısı az değildir.

bu ninni´yi graf´a çalan "kiralık çembalist" in adı ; johann gottlieb goldberg. johann sebastian´ın arkadaşı. gottlieb goldberg, müzik tarihinde yazılmış belki de en önemli varyasyonlara "isim babası" olmuş. ne mutlu o´na!!

sonradan, bu "matrak" uyku parçası, nam-i değer "ninni" johann sebastian´ın yazacağı çeşitlemelere - çeşitleme varyasyon kelimesinin türkçeye çevrilmiş şeklidir, aslında biraz yanlış bir çeviridir bu, müzikal değişim denmesi gerekirdi. "goldberg teması üzerine müzikal değişimler" ismi eserin içeriğini daha bir ortaya koyuyor bence.

goldberg varyasyonları, o ninni nin son derece sakin temasını alır ve mütemadiyen değişikliklere uğratır. bunlar son derece akılcı bir şekilde sıralanmış değişimlerdir. sonradan ilk yaptığı değişimler de işin içine karışır, ve eser çözümü olmayan bi bulmacaya döner. bu eser bu yüzden bazı esprili müzik profesörleri "goldberg müzikal kaosu" derler.

içeriği çok çapraşık olduğu ve sözlükte de uzun entry´ler eksi yediği eleştiri oklarına fazlaca maruz kaldığı için, ona girmiyorum. yalnız 30 varyasyon vardır. ve varyasyonların hepsi değişik contrapunctual elementler içerirler. genellikle canonik elementlerdir bunlar. fugatolara da varyasyonlar kısa olmalarına rağmen yer verilmiştir.

çalınması çok güç bir eserdir goldber varyasyonları. o yüzden ancak çok büyük piyanistlerin ellerine yakışır.

glenn gould´un hayatının özetidir goldberg varyasyonları , goldberg varyasyonlarını glenn gould´un parmaklarından tanımayan birisi, müzikal bakımdan çok şey kaçırmış demektir.

"variationen über den geschriebenen thema für gottlieb goldberg" - ilk baskısında böyle yazar - ki çok acı olarak bu eserin el yazmaları kaybolmuştur- büyük bach´ın müzik sanatına , piyanistik sanatına verdiği çok önemli bir hediyedir. j.s.bach´ın ölümsüz anısına...