semerkant

Semerkand (şehir)
Özbekistan'ın güney kesiminde kent. Zeravşan ırmağının vadisinde, Taşkent'in 275 km güneybatısında yeralan Semerkand'ın nüfusu 566,000'dir. Önemli bir sanayi (otomotiv sanayisi; traktör yedek parçaları yapımı; besin sanayisi; gübre fabrikaları; dokuma sanayisi; vb.) ve öğretim (Semerkand Üniversitesi) merkezi olan kent, Timur döneminden kalma tarihsel anıtlarıyla(Bibihanım Medresesi, 1399-1404; Timur'un türbesi Gur Emîr, 1405; Uluğ Bey, vb.) çok sayıda turist de çekmektedir.

Tarih
Eskiçağ'da yerleşilen, M.Ö.329'da Büyük iskender tarafından alınan Semerkand, 712'de müslüman Araplar tarafından fethedilip, Samanoğulları döneminde iktisadi açıdan hızla gelişti. 1220'de Cengiz Han tarafından yakılıp yıkıldıktan sonra, Timur'un başkent yapmasıyla yeniden önemli ölçüde gelişti ve önemli bir kültür merkezine dönüştü. 1500'de Özbekler tarafından alınıp, 1868'de Ruslara geçerek Türkistan'a bağlandı. 1924'ten 1930'a kadar Özbekistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin başkenti oldu.

Semerkand (dergi)
Semerkand dergisi; her ay farklı bir konuyu inceleyen dergi, Haziran 2006 itibarıyla 147 bin tirajı vardır. Derginin genel yayın yönetmenliğini Sabahattin Aydın yapmaktadır. Baş yazarı Mübarek Erol'dür. Muhammed Saki Erol da dergiye baş yazarlık yapmıştır.

Semerkant (Kitap)
Semerkant, "Afrikalı Leo" (1986) kitabı ile ünlenen Lübnanlı yazar Amin Maalouf'un Fransızca olarak yazdığı roman.

Yapıt, Ömer Hayyam'ın Rubaiyat adlı elyazması eserinin 1072 yılında Semerkant'da başlayan ve 1912'de Titanik'te biten hikayesini ele alıyor.

"Semerkant" (1988) Esin Talu-Çelikkan tarafından Türkçe'ye çevrilmiştir.

Kitabın Arka Kapağı
'Titanic'te Rubaiyat! Doğu'nun çiçeği Batı'nın Çiçekliğinde! Ey Hayyam! Yaşadığımız şu güzel anı görebilseydin!' Amin Maalouf, 'Afrikalı Leo'dan (YKY, 1993) sonra bu kez Doğu'ya, iran'a bakıyor. Ömer Hayyam'ın Rubaiyat'ının çevresinde dönen içiçe iki öykü... 1072 yılında, Hayyam'ın Semerkant'ında başlayan ve 1912'de Atlantik'te bit(mey)en bir serüven... Bir elyazmasının yazılışının ve yüzlerce yıl sonra okunurken onun ve iran'ın tarihinin de okunuşunun öyküsü/tarihi... [1]

Amin Maalouf, Doğu'ya, iran'a bakıyor. Ömer Hayyam'ın Rubaiyat'ının çevresinde dönen içiçe iki öykü...

Kitabın Özeti
Uyarı: Yazının devamı, eserin konusu hakkında ayrıntılı bilgi içermektedir.
Semerkant; Ömer Hayyam, Vezir Nizam-ül Mülk ve Hasan Sabbah'ın yaşadığı; Büyük Selçuklu Devleti ile Karahanlı Devleti mücadelelerin ve mezhep kavgalarının olduğu 11. yüzyılda başlıyor. Baş karakter Ömer Hayyam'ın Semerkant'tan, Selçuklu başkenti isfahan'a olan hikayesi ve Selçuklu politikalarındaki etkisi anlatılıyor. Bu öykü, Ömer Hayyam'ın Rabaiyat'ının Hasan Sabbah'ın ajanlarının eliyle Alamut Kalesine taşınmasıyla bitiyor.
ikinci uzun bölüm ise Fransız asıllı Amerikalı gazeteci Benjamin O. Lesly'in 20. yüzyıl'ın başında iran'a Şahlık rejimi dönemindeki ziyaretlerini ve bu sıradaki iran üstündeki emperyal politikaları anlatıyor. Kitap, Rubayiat'ın Titanik'te taşınırken batıp, kaybolmasıyla bitiyor.

Alıntılar ve Kaynakça
Amin Maalouf, Semerkant, 1988, çeviren: Esin Talu-Çelikmen, YKY 24. baskı; arka kapak
http://tr.wikipedia.org/wiki/Semerkand