descartes

batı felsefesi tarihinde bir devrimi temsil eder. sebep? gazali'nin yolundan gitmesi; onun şüphesiyle işe başlaması ve onun kavramlarını batı felsefesine maletmesi; gazali'nin "yakin" dediğini, onun clara (açıklık) diye anlaması...

başlangıcı budur ve sonra farklı sonuçlara varmıştır. ama tuhaf olan bu değildir. tuhaf olan, gazali'yi bizde anlayan ve izleyen bir tek düşünürün bile çıkmamasıdır; ama batı'da onun bir düşünce devrimine yol açmasıdır.

şimdi buna nazaran, "gazali düşüncenin önünü tıkadı" diyorlar. doğrusu şudur: bizde fikir adamı yetişmedi. bu konuda tek istidatlı olan katip çelebi de yarım kaldı; derin düşünceye giremedi.