üçgen açıklama

19. yy.'ın ikinci yarısında mikropların hastalık nedenleri olduğu keşfedilebilmiştir. Ama ne var ki o dönemde genel fikir tek bir mikrobun tek bir hastalığa yol açtığı şeklindeydi. Daha sonraki araştırmalar tek nedenli açıklamalardan çok nedenli açıklamalara kaymıştır. Buna en güzel örnek "bulaşıcı hastalıklar üçgeni"dir. Bu yaklaşıma göre hastalıklar bir mikrop, bir taşıyıcı yani host ve çevre bağlamında ele alınmıştır.

Ama ne var ki bu "üçgen açıklama" da etkisini yitirmiştir. Çünkü artritis gibi daha kronik hastalıklar noktasında açıklama yetersiz kalmıştır. bu nedenledir ki "nedenler ağı" denilen yeni bir yaklaşım ortaya çıkmıştır. Buna göre hastalığa etki eden faktörler biyolojik olduğu kadar toplumsal ve psikolojik de olabilmektedir.

Diğer taraftan "nedenler ağı" yaklaşımı, neden bazı toplumsal grupların diğerlerine göre, hastalıklara ve ölüme daha duyarlı olduklarını açıklamada yetersiz kalmıştır. işte o zaman da devreye "genel hassasiyet kuramları" girmiştir. Buna göre örneğin kişinin içerisinde bulunduğu sınıfsal koşullar da hastalığın oluşmasında etkilidir.

Bu noktada "hastalık"ın kavranmasına yönelik kuramların tarihsel sırası şöyledir:

1. Mikrop teorisi (Germ theory)

2. Üçgen açıklama

3. Çok nedenlilik

4. Genel Hassasiyet kuramları (General susceptibility)