dilimize kitle fonlama şeklinde çevrilen, en yalın anlatımıyla "herkes bir el atsa da şu işi çözsek" mantığıyla şahane ve yaratıcı bir fikrin, crowdfunding platformları üzerinden finansal destek bulması olayıdır.

çoğunlukla size bu bağış yatırımını yapan kişiler aileniz, arkadaşlarınız ve bireysel yatırımcılardır. crowdfunding platformları ile girişim ya da projenize sermaye bulabilmenin yanı sıra, fikrinizin diğer insanlarca tanınmasını da sağlamış olursunuz. bir nevi erken dönem yatırımlara benzese de geleneksel crowdfunding aslında bağış yöntemine dayanır. yeni yeni de bağış yerine, hisse karşılığı yatırıma dönüşen crowdfunding piyasasının Dünya Bankası tarafından 2025 senesine kadar 90 milyar dolarlık hacme ulaşacağı öngörüldüğü için çoğu devlet bu sistemin altyapılarını oluşturmak üzere çoktan kolları sıvamış durumda.

ortaya çıkışı aslında 2006 senesine uzanan crowdfunding, daha çok 2012 yılı itibariyle adından söz ettirir oldu. sermayesi olmayan yaratıcı bir kaç kişinin geleneksel yatırımcı arayışlarının dışında projelerini internette tanıtarak kendilerine bir nevi sponsor araması sonucu, günümüzde artık yasal olarak da kullanılan bir yatırım aracına dönüşen yöntemin türkiye'de de bir kaç örneği var. yasal altyapı hala geliştirildiği için şu an türkiye'deki örneklerde yalnızca bağış üzerinden fonlama yapılabiliyor.

crowdfunding'i diğer tüm bilindik yatırım platformlarından ayıran en büyük özellikse, bunun internet ortamında yani online olarak yapılıyor olması. böylece internet bağlantısı ve online ödeme yapabilmek için gerekli hesapları olan herkes birer potansiyel yatırımcıya dönüşebiliyor. crowdfunding platformları bir nevi word of mouth şeklinde dalga dalga sosyal medyada hızla yayıldığından, projeler hedeflerinin çok üstünde meblağları yatırım olarak alabiliyor. yani yatırım değerlemesinden ziyade, doğru yerde doğru kitleye hitap ederek çok daha fazla getiri sağlamak mümkün.

yurtdışında şuan en popüler olan crowdfunding platformları kickstarter, indiegogo, gofundme, teespring, patreon, youcaring.com, crowdrise, rockethub, fundly, angellist, appbackr v.b.

türkiye de ise şu an arıkovanı, bulusum.com, crowdfon, fongogo ve fonlabeni aktif olarak çalışıyor.

bir kitle fonlama yani crowdfunding platformu.

28 nisan 2009'da hayata geçen "proje" ile, hayata geçmeyi bekleyen yaratıcı projeler finansal destek bulma amacıyla kendilerini bu pazar yerinde tanıtıyor ve projelerini ilgi çekici bulan kimseler tarafından ufak ya da büyük meblağlarla maddi anlamda desteklenebiliyor. 2009'dan bu yana kickstarter'da 14 milyon kişi, startup'lara 3.3 milyar dolarlık bir destekte bulunmuş ve bu sayede 132.650 proje fonlanmış durumda.

platformun mottosunda küçük ya da büyük ölçekli her türlü yaratıcı projeye destek vermek, destek bulmak bizim işimiz gibi kısa ve öz bir tanım bulunuyor. kickstarter, yaratıcı fikirleri desteklediğinden sanat, müzik, sinema, tasarım başta olmak üzere neredeyse her türlü alandan girişim başvurusunu bulabiliyorsunuz. bu çocuklar için özel bir boyama kitabı projesi olabileceği gibi, özgün senaryolu ancak bütçe desteğine ihtiyaç duyan genç bir senaristin kısa film projesi de olabiliyor.

kickstarter'da proje açabilmeniz için ABD ya da ingiltere vatandaşı olmanız gerekli. kabul gören proje, belli bir süre boyunca kickstarter platformunda kullanıcılarla paylaşılıyor ve hedeflediğiniz destek tutarı, ne kadar bağış aldığınız, proje bağış süresinin ne zaman biteceği gibi sürekli güncellenen verilerin yanı sıra, bir projeye bağış yaparsanız size ne gibi öncelikler tanındığını -bu çoğunlukla ürüne erken erişim, isme özel ürün ya da ürün üretimi sonrasında kupon koduyla kullanabileceğiniz özel indirimler gibi- görebiliyorsunuz. yapacağınız bağış 5 dolar da olabilir, 100 dolar da, bu tamamen size kalmış. kickstarter'ın çok sevilmesinin bir diğer nedeni de bu esneklik. dilediğiniz gibi bağış yapabiliyor olmanız.

destek hedeflerini tutturabilen projeler, topladıkları paranın bir kısmını kickstarter ekibine vererek -genellikle %3-%5- projeyi hayata geçirmeye koyuluyor. kampanya süresince hedeflediğiniz rakama ulaşamazsanız, kickstarter bağış yapan kişilere parasını iade ediyor. yani projeler için amaç, hedeflenen rakamı belirli bir sürede toplamak. peki proje sahipleri paraları toplayıp kayıplara karışırsa diye sorarsanız da, kickstarter ekibinin arkasında bu olasılığı önlemek ve hukuki yaptırımda bulunmak üzere minik bir avukat ordusu bulunuyor yani bu konuda da alınmış bazı önlemler var.

incelemek isterseniz: https://www.kickstarter.com/

kendisini 2 hafta önce solo projesi için çıktığı dünya turnesi sayesinde dinledim. seyirciyi kırmamak için "wonderwall"ı söylerken üzerindeki sweatshirt'ün kapşonunu kafasına geçirip ipini sıktı, şarkıyı da o dört santimlik delikten söyledi. nasıl bıktıysa artık.

gaspar noe'yi ilk irreversible ile duymuş olmanın utancının yanı sıra başka bir filmine de - love - tesadüfen bir bakayım demişliğim vardır. bundan sonra oturup ciddi ciddi bütün filmlerini izledim, karışık duygular içerisindeyim ancak enter the void bittiği zaman suratımda boş bir ifadeyle on dakika ekrana baktığımı hatırlıyorum.

millet ooo trainspotting, ooo requiem for a dream, çok farklı kafalar, acayip kült diye geziyor ama noe'den kimsenin haberi yok.

californication gibisi bir daha gelmediği için tekrar tekrar izlenir.

penny dreadful'un final sahnesinde john clare'in okuduğu wordsworth eseri "ode on intimations of immortality" efsanedir.

https://www.youtube.com/watch?v=uLBHmoSGcvE

her ne kadar bambaşka cover'lar olsa da house of the rising sun'ı bunlardan da, the white buffalo'dan da dinlemeyi seviyorum. yalan yok.

--spoiler--

--spoiler--

daenerys'in çocuğunun olmamasının asıl sebebi cadının da kehaneti değil de targaryen kadınlarının dragonblood soyunu devam ettirmek için kendi kardeş, kuzen ya da amcalarıyla evlenmeleri gerektiği gerçek olabilir mi diye düşündürüyor zira sürekli çocuğu olmayacak vurgusu yapılıyor. o yüzden jon snow ile olan birlikteliğinden gayet de çocuğu olacaktır.

--spoiler--

--spoiler--