yosuke matsuoka

japon diplomat ve ikinci dünya savaşı 'nın erken aşamalarında japonya 'nın dışişleri bakanı. 1880-1946 arasında yaşamıştır.

abd'de ingilizce öğrendi ve hukuk tahsili yaptı. ancak ülkesine dönünce hukuk kariyeri için japon üniversitelerinde umduğunu bulamayınca bürokrasiye girmeye karar verdi ve altyapısı itibariyle diplomasi kariyerine başladı. ilk olarak çin'de görev yaptı. burada kurduğu bağlantılar , hem güney mançurya demiryolları şirketi ile ilgili olarak, hem de diplomasi kariyerindeki yükselişi için işine yaradı.

1919'da paris barış konferansı 'ndaki japon heyeti içinde yer aldı. ayrıca bu dönemde japonya'nın rusya'daki iç savaşa müdahil olması ve sibirya'daki işgal faaliyetlerinin kuvvetli bir destekçisi idi (bkz: i dünya savaşı sonunda sibirya da itilaf işgali).

1921'de kendisine önerilen bir çin görevini reddetti ve 1922'de güney mançurya demiryolları şirketi'nde görev yapmaya başladı. 1930'a kadar bu şirkette görev yaptı ve yükseldi, ancak 1930'da görevinden ayrılarak japonya'ya döndü.

1931 ve takip eden dönemde japonya'nın mançurya'da nüfuzunu arttırma faaliyetleri ve kukla bir mançukuo devleti'nin kurulmasını takiben milletler cemiyeti'nde japonya'ya büyük eleştiriler geldi. bunun üzerine 1933'te milletler cemiyeti'nde japonya'yı temsil eden heyetin başına getirilen matsuoka, cemiyet genel kurulunda cemiyeti kınayan zehir zemberek bir konuşma yapıp japonya'nın cemiyetten ayrıldığını deklare etti ve heyetiyle birlikte salonu terketti. bu hareketiyle uluslararası bir ün kazanmış oldu.

1930'da bir siyasi partinin desteğiyle japon meclisine de girmiş olan matsuoka, sonradan bu partiden ayrıldı ve kendisi hayran olduğu italyan faşist partisi'ni örnek alan bir parti kurdu. ne var ki partisi kitle desteği kazanamayıp başarısız oldu ve matsuoka 1935'te mançurya'ya dönüp güney mançurya demiryolları şirketi'nin başına geçti. 1939'a kadar bu pozisyonda kaldı.

1940'ta kendisine dışişleri bakanlığı teklif edildi ve bu göreve geldi. abd karşısında japonya'nın gücünü arttırmak için almanya ve italya ile işbirliği yapmak gerektiği görüşündeydi. böylece mihver devletleri adıyla bilinen üçlü ittifak anlaşmasının mimarlarından biri oldu.

1941'de moskova ve berlin'i ziyaret etti. moskova 'da 1941 sovyet japon tarafsızlık paktı 'nı imzaladı. berlin'de ribbentrop ile yakın temaslar yaptı (ancak kendisine almanya'nın yaklaşan sscb işgali konusundaki planları hakkında bilgi verilmedi. bir yandan da japonya'nın (ingiliz sömürgesi) singapur'a saldırması konusunda gaz verildi, kendi de bu konuda olumlu sinyaller verdi). haziran ayında almanya'nın sscb'ye saldırmasından sonra hitler matsuoka'ya japonya'nın sibirya'ya saldırmasını önerdi. matsuoka bu fikri gönülden destekledi, fakat başbakan konoe ve kara ordusu ve donanma liderlerine bu konuda yaptığı baskılar neticesiz kaldı. bu durum , matsuoka'nın abd ile olan diplomatik temaslarda da giderek gerginleşmesine yol açtı. matsuoka, abd'nin japonya'yı savaşa çekmeye çalıştığı düşüncesindeydi. fakat matsuoka'nın her iki konudaki provokatif yaklaşımları en sonunda (abd ile savaşa girmeyi istemeyen) başbakan fumimaro konoe'yi çok rahatsız etti. konoe , kabinesinin istifasını açıkladı(temmuz 1941) ve kendisine yeniden başbakanlık görevi verilince dışişleri bakanı olarak matsuoka'nın yerine amiral teijiro toyoda 'yı atadı.

böylece pasifize bir konuma düşen matsuoka , sonradan üçlü anlaşmaya girmenin büyük bir hata olduğunu itiraf etmiş ve bu konuda pişmanlığını yıllarca taşımıştır. 1945'te japonya'nın mağlup olmasını takiben matsuoka da tutuklanmış olup, savaş suçları mahkemesine çıkarılmayı hapiste beklerken 1946'da ölmüştür.

http://en.wikipedia.org/wiki/Yosuke_Matsuoka