ticari defterler

gerçek kişi tacirlerin defter tutma zorunluluğu;

1. tutulması zorunlu defterler
a) kanunda ismen sayılmış (onamaya tabi) defterler: defter-i kebir, yevmiye defteri, envanter ve bilanço defteri. bu defterlerin usulüne uygun tutulmuş sayılabilmesi için, tümünün noterce veya belli hallerde ticaret sicili memurunca açılış ve defter-i kebir dışında kapanış onaması yapılması gerekir.
b) kanunda ismen sayılmayan (beyana tabi) defterler: bu defterler noterce onanmazlar. tacir her yıl başında tuttuğu defterleri ticaret siciline beyan eder. (senet defteri, stok defteri)
c) özel hükümlere göre tutulması zorunlu defterler: örneğin tellal günlük defteri
d) saklanması gerekli evrak: mektup, yazı, telgraf, fatura, senet gibi belge ve kağıtlarla mahkeme ilamları gibi belgelerdir.
2. isteğe bağlı (ihtiyari) defterler:
bu defterlerin kanıt niteliği, tutulması zorunlu defterlerin tümünün tutulmuş olmasına bağlıdır. ticaret siciline beyan edilmesi yeterlidir.

tüzel kişi tacirlerin defter tutma zorunluluğu;
defter-i kebir, yevmiye defteri, envanter ve bilanço defteri ve karar defteri. beyana tabi defterler ve saklanması gerekli evraklar konusunda gerçek kişi tacirlerle arasında fark yoktur.

*tacirler,tacir sayılanlar,tacir gibi sorumlu olanların ticari defter tutma zorunluluğu vardır.

*tacir tüzel kişi ise defter tutma yükümlülüğü yöneticilere ve yönetim kuruluna aittir.

*tacir ticari defteri bizzat kendisi tutmak zorunda değildir.Ancak defterin tutulmasından ya da tutulmamasından kaynaklanan sorumluluk tacirin kendisine aittir.

*tacir her bir ticari işletmesi için ayrı ayrı defter tutmak zorundadır.

*ticari işletme adi şirket vasıtasıyla işletiliyorsa ortaklardan her biri tacir sıfatına sahip olacağından bütün ortakların ayrı ayrı defter tutmaları gerekir.

*ticari defterler Türkçe olarak tutulmak zorundadır.

*defterler kullanılmaya başlanmadan notere onaylatılır.

*yevmiye ve envanter defterleri hem açılıp hem kapanış onayına tabidir.Defteri Kebir kapanış onayına tabi değildir.

*ticari defterlerin açılış onayı Ticaret Sicili Müdürlükleri tarafından onaylanabilir.

*ticari defterler 10 yıl süreyle saklanmak zorundadırlar.

*defterlerin gerek tutulması, gerekse saklanması sırasında yangın,sel,deprem vb. sebeplerden dolayı kaybolması durumunda tacir 15 gün içinde mahkemeye 'zayi belgesi' vermek zorundadır.(defterin kaybolduğu zayi belgesi dışında bir başka belgeyle ispatlanamaz)

*zayi belgesi verebilmek için zayi olmasından tacirin kusuru bulunmaması gerekir.

*onaya tabi defterlerin notere onaylattırılmaması halinde bu defterler için zayi belgesi verilmesi talep edilemez.