thomas aquinas

1225-1274 yılları arasında yaşamış olan, ünlü Hıristiyan filozof. Düşünce tarihinin tanıdığı en büyük kafalardan biri; Platon ve Aristoteles klasik dünya ya da Yunan felsefesi için neyse, Ortaçağ Ortaçağ felsefesi için o olan veya senteziyle, felsefenin Ortaçağda ulaştığı en yüksek düzeyi ifade eden Aquinalı Thomas her şeyden önce kendisinden önceki Hıristiyan düşünürlerin yapmış olduğu gibi, tutarlı bir teoloji geliştirmek, Kilisenin veya Kilise Babalarının öğretisindeki kimi çelişik unsurları ortadan kaldırmak ve Hıristiyan inancını sistemleştirmek işiyle meşgul olmuştur. Fakat Aquinalı Thomasın gerçekleştirdikleri, o aynı zamanda bir büyük filozof olduğu için, bundan ibaret değildir. Onun içinde yaşadığı ve Hıristiyanlığın hakim olduğu dünya bir süreden beri öylesine değişmiş ve genişlemiştir ki, Hıristiyan teolojisinin salt öte dünyacı şeması tatmin edici olmaktan çıkıp, önemli ölçüde yetersiz hale gelmeye başlamıştır. Yeni sanat formları, üniversitelerin doğuşu, doğa bilimine dönük ilginin ilk kez olarak zuhuru, islam dünyasından yapılan çevirilerin ardından klasik dünyaya yönelik bakışın gözden geçinilmesine duyulan ihtiyaç varolan teolojik şemayı zorlamaya başlayınca, Aquinalı Thomas Hıristiyan dünya görüşünü yeni ilgiler ve bu ilgilerin doğurduğu yepyeni bilgilerle zenginleştirme ve geliştirme ihtiyacı içinde olmuştur. Başka bir deyişle, o Ortaçağ insanı XIII. yüzyıldan itibaren Ortaçağ karanlığından yavaş yavaş çıkmaya başlayıp, kültür ve uy­garlığını yeniden inşa eder ve dünyevi şeylere ilgi duymaya başlarken, teolojiyle felsefenin, iman ile aklın, Hıristiyan dünya görüşüyle klasik dünya görüşünün, çağının ihtiyaçlarına uygun düşen yeni ve sağlam bir sentezini yapmıştır. Thomasa bu sentezinde en büyük yardımı, hiç kuşku yok ki Aristoteles ve felsefesi sağlamıştır.

Aquinalının temel eserleri, Katolik inancının bir savunmasından oluşan Summa Contra Gentiles [Kafirlere Karşı], Tanrının varoluşu, özü, sıfatları, insanın durumu, kurtuluşuyla ilgili alabildiğine ayrıntılı bir Skolastik Öğretiyi açımlayan, başyapıtı niteliğindeki Summa Theologica [Teolojiye Dair Savunma], De Principiis Naturae [Doğanın ilkeleri Üstüne], De Ente et Essentia [Öz ve Varoluş Üzerine], ve De Unitate intellectus [Aklın Birliği Üstüne]tur.

Siyaset Aquinalı Thomas, siyaset felsefesi alanında da Aristoteles gibi düşünür. Şu farkla ki, Aristotelesin kent devletinin oluşturduğu genel çerçeve içinde düşündüğü ve insanın salt bu dünyadaki amacını dikkate aldığı yerde, feodal dönemin düşünürü olan Thomas, insanın doğal amacına ek olarak, onun Tanrıya olan yönelimini de dikkate almıştır. Bu bağlamda, insanı toplumsal bir hayvan, devleti de doğal bir kurum olarak gören filozof, insanın tinsel yaşamıyla ilgili konular söz konusu olduğunda, devletin Kiliseye tabi olması gerektiğini söylemiştir.

(1225-1274) Skolastik düşünceye tavan yaptırmış en koyu hristiyan düşünürlerdendir,Felsefe tarihinde bol bol okursunuz ama moderniteninde sebeplerindendir ,engizisyonun sebeplerindendir.summa teologiae diye bi eseri var sormayın gitsin antik yunan sentezi,inanç- akıl sentezi yapmaya çalıştı.

(bkz: aquainalı thomas)

felsefesinin temelini aristoteles' in metafiziğinden almış teolog ve filozof. duyu ve akıl yoluyla tanrı' nın varlığının kanıtlanabileceğini savunur. rasyonal ve realist yapısıyla, ' hiçbir şey yoktur, varsa da bilinemez, bilinse de başkalarına aktarılamaz. ' diyen koyu nihilist gorgias' ın tam zıttında yer almıştır.

saflığıyla ün yapmış filozof. manastırda öğrenim görürken fırlama bir arkadaşı "thomas pencereye baksana, bir boğa uçuyor" der. thomas'ta pencereye gider, sağa-sola bakar ve "göremedim, gitmiş galiba" der. kahkahalar havada uçuşurken fırlama arkadaşı daha fazla dayanamaz ve "olum süzme misin nesin lan? hiç boğa uçar mı olum? biz senle taşşak geçtik" der. thomas da bu soruyu beklermişcesine tarihe geçen şu sözleri sözyler: "bir rahip adayının yalan söyleyeceğine inanmaktansa, boğanın uçabileceğine inanırım"...

şüpheci thomas olarak anılır. hz.isa'nın ölümünden 3 gün sonra yeniden dirildiğine inanmaz. 8 gün sonra havariler bir araya geldiğinde hz.isa'nın ona "ver elini bağrıma koy, şüpheci olma inançlı ol" dediğine inanılır. 6 ekim onun bayramıdır.

italyan din bilgini öznelci idealizm öğretisinin önde gelen savunucularından.

çağına göre oldukça ileride bir isimdir. 'görünen ve görünmeyen her şeyin yaratıcısı, en büyük güç tanrıdır. ' demiş inançlı bir katoliktir. vatikan kendisini aziz mertebesine yükseltmiştir.

yaşadığı dönemde, baktı platon artık para getirmiyor, işin içine aristoteles'i de sokmuş düşünür.

roma katolik kilisesinin dogmalarını haklı çıkarmak için 21 cilt laf salatası yapmıştır. katolik seminerlerinde bugün bile tartışılır. ''meleklerin göbek delikleri'', ''yengeçlerin ölümsüzlüğü'', ''kilisenin gizemi'', ''baba, oğul ve kutsal ruh'' gibi çooook önemli konularda atıp tutan zamanın hıristiyan filozof(!)larından.

akıl ve iman senteziyle felsefi yeteneğini metafiziğe yansıtan ayrıca aritoteles, platon ve ibn sina'dan aldığı feyiz ile "beş yol öğretisi"ni geliştiren düşünür.

(bkz: akinolu thomas)

aristo külliyatı, on Üçüncü yüzyılın ortasından itibaren batıda gayet iyi biliniyordu. eğitimli sınıfları kaybetmemek için hiristiyanligi aristo ile sentezlemeye çalıştı.

hristiyan tarihine aklı sokmasıyla çoğu çağdaş hristiyan için baş tacı aziz.

summa theologica eserindeki tanrı'yı ispat argümanları salt argüman olarak görülmemelidir. "tanrı var mıdır?" sorusunu sorabilecek cesareti göstermek gerçekliğe ve bilgiye ulaşmaktaki temel adımdır. tanrı'nın varlığını tartışmaya açmış, onu argümantatif yoldan ispatlamaya çalışmış ve başarmıştır.

eseri summa theologica (dört bin sayfadan oluşur ve summa summary'dir), kolay okunur bir eserdir (ne yazık ki tamamını okumadım.). eserindeki tanrı ispatı, günümüzde dahi çürütülememektedir ve tanrı tanımazlara karşı sert şekilde ayakta durmaktadır.

tanrı'nın varlığının mümkün değil mecburi olduğunu savunur. ve şunları söyler: (bkz: aquinas ın tanrı ispatı tezi)

varlık ve öz isimli eseri, varlık ve zaman'dan daha ağır olan filozof.

esse, essence, being ve act'i biraz karışık.

edit: tamam çözdüm.

Thomas aquinas din,inanç ile felsefede ortak nokta bulmayı amaçlayan aynı zamanda bugünkü katolik inancının temelini atan din filozofudur. aristoteles’in felsefesini benimsemiş ve inanç ile bilgi arasında bir köprü kurmayı amaçlamıştır. Ona göre felsefe ile dinin aynı şeyi anlattığını, us, kutsal kitap ve felsefenin müthiş bir uyum içinde olduğu kanısında olan aquino’lu filozof.

Kendileri insanı Tanrı’ya götüren iki ayrı yol olduğuna inanmıştır. Biri inanç yolu, diğeri de akıl ve duyuların yolu. inanç yolunun daha emin bir yol olduğunu düşünmüş, ikinci yola göre sadece aklımıza güvenenerek kolayca yanılabileceğimizi iddia etmiştir.