tayvan aborjinleri

Tayvan'da nüfusları 444.000'i (toplam Tayvan nüfusunun %2'si) bulan etnik grup.

Adaya 4.000 yıl önce yerleştikleri tahmin edilen Tayvan aborjinleri, genetik olarak Malay-Polinezya halklarına akrabadır. 12 kabilenin dilleri Austronezyen dil ailesi içinde sınıflandırılmıştır.

Bugün bu etnik grup içinde hükümet tarafından tanınan ve kültürleri koruma altına alınan 12 kabile vardır:

*Amis (Ami, Pangcah) (阿美)
*Atayal (Tayal, Tayan) (泰雅)
*Bunun (布農)
*Kavalan (噶瑪蘭)
*Paiwan (排灣)
*Puyuma (卑南)
*Rukai (魯凱)
*Saisiyat (Saisiat) (賽夏)
*Tao (Yami) (雅美/達悟)
*Thao (邵)
*Tsou (Cou) (鄒)
*Truku (Taroko) (太魯閣)

Bunlar daha çok Tayvan'ın dağlık bölgelerinde yaşamaktadır, bu nedenle Dağlılar (山地人, Shandi ren) olarak da anılırlar. Bunların dışında ovalara ve kıyı bölgelerinde yerleşmiş başka kabileler de vardı. Bunlar ise Ova Hakları (平埔族, Pinpu zu) olarak adlandırılır. Bu kabilelerden bazıları hükümet tarafından resmen tanınmasa da varlıklarını bugün de devam ettirmekte: Siraya (西拉雅), Taokas (道卡斯), Ketagalan (凱達格蘭).

Tayvan aborjinleri yakın tarihlere kadar, ağırlıklı olarak avcı-toplayıcı bir kabile hayatı sürdürmekteydi. Tayvan aborjinlerine ait ilk kayıtlar 17. yüzyılda adayı ticaret kolonisi olarak kullanmak isteyen Hollandalılara aittir. Hollandalılar Tayvan'da yerlilerin direnişiyle karşılaştıklarını, yerlilerin vahşi, kelle avcısı olduklarını kaydetmiştir.

Daha sonraki dönemlerde ada Fujian ve Guangdong'dan gelen Çin kabilelerinin yoğun akınına uğramıştır. ilk Çinli yerleşimciler daha çok adanın batısındaki kıyı bölgelerini seçmişler, buraları tarıma açmışlardır. Dolayısıyla Ova Halkları kültürel bütünlüklerini koruyamamış, büyük oranda Çin kültürünü ve dilini benimsemişler ve asimile olmuşlardır. Çinli yerleşimcilerin baskılarından kendilerini korumayı başaran kimi Ova Halkı ile dağlık bölgelerdeki Tayvan aborjinleri, Japon Koloni Döneminde (1895-1945) bu kez Japonların uygarlaştırma baskılarına maruz kalmıştır. Japonca konuşmaya zorlanan, Japon okullarında eğitim verilen, hatta Japon ordusunun ön saflarında savaşa sürülen aborjinlerin kimi zaman başlattıkları ayaklanmalar, Japon Koloni idaresi tarafından zorlukla bastırılmıştır.

Kabileler büyük oranda yok olmuş olsa da günümüz Tayvan'ın da hala Ova Halklarının dinlerinden, kültürlerinden kalıntılara rastlamak mümkündür.

Yani işin özeti tayvan ming hanedanı döneminde çin imparatorluğu eline geçince adadaki japon yerlilerle artak kaderi paylaşıp asimile olmuş bir halktır.