part vuruşu

Part vuruşu tarihte, göçebeler tarafından kullanılan ünlü bir savaş taktiğidir. Taktiği Batılılara karşı ilk kez etkin biçimde kullanan kavim Partlar olduğu için Batı'da bu isimle anılır. Atlı okçulara özgüdür.

görsel
Bir osmanlı sipahisi part vuruşu yaparken

Taktiğin esası şudur: Atlı okçular önce düşmana saldırıp kızıştırır ve sonra aniden geri çekilir. Düşman, atlı okçuları takip etmeye başlar. Kovalamaca sırasında atlı okçu, at sırtında geri dönüp ok atar. Bir yandan düşmanı yormakta, bir yandan onu istediği yere (asıl taktiklerini uygulayacağı yere) çekmekte ve bir yandan sinirlerini yıpratmaktadır.

Part vuruşunu yapabilmek büyük ustalık gerektirir. Hem binicilikte, hem okçulukta uzmanlaşmak ve bu ikisini harmanlayabilmek şarttır. Atışın hedefi vurabilmesi için sarsıntının en aza inmesi gerekir, bu da ancak atın dört ayağı da yerden kesildiği anda mümkündür; binici, bu kısacık zaman dilimini yakalayıp atışını yapmalıdır. Atın da bu esnada galopta olması tercih edilir.

Part vuruşunda kullanılacak yay, atın koşum takımlarına takılmamak için mümkün olduğunca kısa olmalıdır. Bu da ancak Asyalı göçebelerin icadı olan bileşik yay ile mümkündür. Avrupa'da kullanılan uzun yay (ing:long bow) ile Part vuruşu yapılamaz.

Vuruş esnasında yayı tutan kol gerginken oku çeken el kulak hizasına kadar getirilir.

Part vuruşunu yapmak, üzenginin icadından önce oldukça zordu ve büyük tecrübe gerektiriyordu. Binici, geri dönerken bacaklarını atın karnına bastırarak dengesini korumaya çalışırdı. Üzenginin icadından sonra ise at sırtında geri dönmek kolaylaştı ve vuruş, daha etkin biçimde uygulanır oldu.

iskitler, Sarmatlar, Alanlar, Partlar, hiung-nu lar, akhunlar, Hunlar, Göktürkler, kumanlar, Avarlar, Macarlar, karahanlılar, Selçuklular,moğollar, Osmanlılar ve hatta onlardan öğrenen Sasaniler ve Bizanslılar tarafından kullanılmıştır. Avar kağanlığı'nın bayrağında, Part vuruşu yapan bir süvarinin resmi vardır.

Harran Savaşı'nda Partlar, Romalıları bu taktikle yendiği için Batı'da uzun süre korku ve saygıyla anılmıştır.