oulipo

1960 da raymond queneaunun kurduğu yazınsal deney atölyesi...

en popüleri 'calvino' olmasına rağmen bir oulipo fanı olarak favorim 'perec'tir. yaşam kullanma kılavuzu adlı başyapıtını her okura tavsiye eder ve de eklerim ki, enis batur ustamızın yazdığı bir adet perec kullanma kılavuzu da mevcuttur. o bonus olarak tavsiye edilir. of biliyom lafı çok uzattım ama lütfen (bkz: cem akaş)

edebiyatın matematiği diye tanımlanabilecek bu işe gönül verenlerin yaptığı ve edebiyata renk katan bir uğraş. örnğin bir yazında hapishanedeki bir mahkumdan bahsediliyor, elinde sınırlı sayıda kağıt var ama yazacak da çok şeyi var. bu sebeple sayfalara mümkün olduğunca fazla şey sığdırmaya çalışıyor. sonuç olarak dışarı taşmayan harfleri kullanarak daha çok şeyi sayfaya sığdırabilceğini hesaplıyor. p,g,ş,j... gibi harfleri kullanmadan yazı yazıyor. dolyısıyla yazar o yapıtta bu harfleri kullanmadan meramını anlatıyor.

kendilerini; " kendi labirentini kuran fare " olarak tanımlamışlardı yanlış hatırlamıyorsam.

ou: ouvroir: işlik
li:litterature: edebiyat
po:potentielle: gizil

Gizil edebiyat işliği, gizediş. 1930 yılında edebiyat tutkunu bir matematikçi (Le Lionnais) ile matematik tutkunu bir edebiyat adamı (Queneau) tarafından kuruldu. zaman içinde hem edebiyat, hem matematik kaynağından beslenerek genişledi. en tanınmış üyeleri: italo calvino, harry mathews, jacques roubaud, ve georges perec.

Raymond Queneau'nun 10 üzeri 14 şiirsel kombinasyon olasılığı taşıyan "yüz bin milyar şiir" i, Perec'in yaşam kullanma kılavuzu ve Calvino'nun "eğer bir kış gecesi bir yolcu..."su en tanınan oulipo'sal eserler arasındadır.

kaynak: enis batur