muvaşşah

divan edebiyatında akrostişe verilen isim.

orjinali muwashah olarak yazılır.

Halep’te muvaşşah tarihi ile ilgili 19. yüzyılın başlarında kayda geçen bazı güvenilir bilgiler, sadece Halepli müzisyenlerin söyledikleri isimlerden bahseder. Bu isimlerden biri de Beşenk adıyla şöhret bulan Mustafa el-Harirî’dir. Muvaşşah üstatlarının en büyüklerinden sayılan Beşenk, mevcut ritimlere 11 yeni ritim ilave etmiş ve 200’den fazla muvaşşah bestelemiştir. Bugün söylenen muvaşşahların çoğu onun bestesi olduğu halde elde bunu gösteren deliller maalasef yoktur.

Halep tarihinde ilk kez Beşenk, evinin salonunda musiki ve şarkı öğretmek için bir okul açmıştır. Bu okul zaman içinde şehrin sanatkârlarının bir araya geldikleri ve bestelerini sergiledikleri bir meclise dönüşmüştür. Beşenk’in en meşhur bestelerinden biri “Yâ muciben duâe zennun”dur.

muvaşşah ise, endülüs'te ortaya çıkan bir şiir türü olan ‘muvaşşah’, ‘simetrik gerdanlık; süslü kemer’ anlamından türemiştir ve ‘iki temel sanat unsurunu taşıyan şiir’ manasındadır. Birbirini izleyen uzun beyitler ve kısa bentlerden oluşan ve Endülüs’te 9. yüzyılın ikinci yarısında ortaya çıkan bu şiirler, çoğunlukla enstrüman eşliğinde söylenen halk şarkılarına güfte olarak yazılmıştır.

özellikle Halep muvaşşahı, Türk, iran ve Irak musikisinden etkilenmiştir.

modern iyi örneklerden ilki:

https://youtu.be/vZeFFpwf2bM

bu da ikincisi:

https://youtu.be/r38rmgn4wFI