kavala grevi

20 mart 1905'te, tütün işçilerinin, düşürülen ücretlerinin tekrar artırılması için gerçekleştirdiği eylem.

yaklaşık 6000 i$çi, kentteki tütün mağazalarının cam ve çerçevelerini kırmaya ba$lamı$, allatini ailesi'ne ait mağazasının yazıhanesine hücum etmiştir. allatini mağazası kavaslarından hasan, revolveriyle işçilerin üzerine ateş açınca olaylar daha da büyümü$, işçiler mağaza binasını gazla yakmaya kalkışmıştır. grevciler ancak redif deposu muhafızlarının müdahalesiyle dağıtılabilmiştir. olaylar bittiğinde kentteki bütün tütün mağazalarının camları kırılmıştır.

(bkz: toplumsal tarih dergisi)

osmanlı imparatorluğu'nun 1870'li yıllarda yaşadığı dein mali bunalımın bir sonucu olarak tütün tekeli, 1881 yılında devletin yabancı alacaklılarının oluşturduğu düyun - u umumiye idaresi'ne, bundan iki yıl sonra da reji şirketi'ne ( üç bankanın ortaklaşa kurduğu bir şirket(osmanlı bankası, credit anstalt ve bleichröder)) devredilmiştir.

1880'li yıllardan itibaren sigara tüketiminin dünya genelinde artmasıyla mısır, abd ve avrupa sigara üreticilerinin makedonya, trakya ve anadolu'da yetişen kaliteli tütüne olan ihtiyacı giderek artmıştır.
kavala'da 19. yüzyılın ortasında 2000 kişi çalışmaktayken 20. yüzyılın başına gelindiğinde tütün işçilerinin sayısı 15 bine ulaşmıştır.
ele alınan dönem boyunca ihracat ve istihdamda gerçekleşen önemli artışa rağmen, tütün piyasasında mevsimsel krizler de yaşanmıştır. örneğin, makedonya bölgesindeki tüccarlar, 1903 yılındaki hasadın kalitesiz olduğunu öne sürerek fiyatları geçen yıla göre düşürmüştür. üreticiler ise tütünlerini düşük fiyatla elden çıkarmayı reddedince, piyasada büyük bir durgunluk başlamış, haziran 1904'e geldiğinde, yani geçmiş yılın hasadının çoktan mağazalara nakledilip işlenmeye başlamış olması gereken bir sırada, kavala bölgesindeki tütün üreticileri 1903 yılı hasadının ancak % 40'ını ellerinden çıkarabilmiştir.

bu duruma tepki olarak bölgede 1904 yılında daha az tütün ekimi yapılınca, kavala'daki tütün mağazalarının iş yükü 1905 yılında hayli azalmış ve mevcut işçilerin bir kısmı işsiz kalmıştır. bu durumdan faydalanmak isteyen tüccarlar, mağazalardaki iş mevsiminin daha hemen başında, yani mart ayında, çalışanların ücretlerini düşürmüştür.
ve tüccarların bu tutumuna tepki göstermek amacıyla, kentteki neredeyse tüm tütün işçileri 20 mart 1905 sabahı bir araya gelip grev ilan etmiştir.