bugün

iradeyi her şeyin nedeni sayan öğretilerin genel adıdır. bireysel insan iradesini genelleştirip nesnelleştiren ve tümel varlığı bu tümel iradeye indirgeyen öğretiler bu adla anılır. özellikle schopenhauer'in iradeciliği kamuiradecilik'tir. bu anlayışta başkavram olan tümel irade, metafizik bir yapıdadır ve sonuç olarak tanrı iradesini dile getirir. bu anlayışa göre evren, hegel'in her şeyden önce bulunan düşünce ya da ruh'u gibi, her şeyden önce bulunan bir irade'nin ürünüdür. daha açık bir deyişle, insansal yapıdan çıkarılan irade ilksizliğe çekilmiş ve evrensel oluşmanın başlangıcına konulmuştur. kamuiradecilik terimi, bütün doğal güçlerin iradeden ibaret olduğunu ileri süren görüşü adlandırmak için fransız filozof Jean-Marie Guyau tarafından önerilmiştir.
© copyright 2005 - 2026