john donne

17.yy ingiliz edebiyatında metafizik şiirinin kurucusu şair.

one short sleep past, we wake eternally,
and death shall be no more; death, thou shalt die.

ingiliz edebiyatının vazgeçilmez hatta neredeyse 'yegane' metafizikçi şairi...
şiir çevirileri en zor yapılanlardandır. *

(bkz: metafizik şiir)

17. yy ingiliz şaiiri. modern şiiri etkileyen en önemli şairlerden biridir. ilk başta fiziksel aşk üzerine şiirler yazmasına rağmen, sonra tarzını değiştirmiş dini içerikli şiirler yazmıştır. ilginç benzetmeleri ve metaforlarıyla ünlüdür. en önemli şiirleri arasında; the bait, a valediction: forbidding mourning yer alır.

(bkz: no man is an island)

(bkz: the flea)

ölüme, "o kadar korkunç ve güçlü değilsin. krallar savaş başlatarak, çaresiz adamlar intihar ederek senin gücünü elinden alabilir. eğer uyku senin benzerinse ve bu kadar zevk veriyorsa, senden de büyük bir acı gelmez." diye kafa tutmuş ve aslında en çok korkanın kendisi olduğunu açıkça belli etmiş 17. yüzyıl şairi.
ölüm, gücünü ölenden alır, ona saldıran da korktuğu için saldırır zira.

okunan her yeni şiiriyle kendisine bir kez daha hayran olunmasını sağlayan yazar.

1572 - 1631 yılları arasında yaşamış, kelimeleri mükemmel kullanan bir adam. bazı şiirleri vardır ki insan oha ulan diyor.

ikinci bir konuk girince sıraya, *
mezarımı yeniden açtıklarında
malum, mezarlar da öğrendi, kadınlar gibi
koyunlarına birden fazla adam almayı şimdi...

john donne

Bu şiirini okuduktan sonra fazla düşünmemek, susmak gerekir. adam mevzuyu 500 sene evvel çözmüş.

17. yy da yaşamış kilise şairi. verdiği bir vaaz sırasında, "..and therefore never send to know for whom the bell tolls; it tolls for thee." * sözleri hemingway a esin kaynağı olmuş ve * ortaya çıkmış.

17 yy. metafizik şiirinin önde gelen ismidir. inanılmaz imgeler ve göndermelerde bulunur. the flea şiirinde bir ''bitten'' aşk üzerine nasıl bir şiir yazılabileceğini göstermiştir. şiirlerinde iki önemli tema vardır aşk ve ölüm. 17. yy'da ingiltere'de yaygın olan konular bu 2 tema olarak görülür. ölüm temasını the good morrow şiirinde, aşk temasını da
a valediction forbidding mourning de işler.

a valediction forbidding mourning şiirinde sevgilisiyle arasında olan ilişkisini pergel üzerine kurar. sevgiliyi pergelin sabit ayağına kendisini ise hareketli ayağına benzetir ve kendisini nereye giderse gitsin mutlaka bir gün tekrar sevgilisinin yanına geleceğini söyler. fiziksel bir ayrılık olsa bile, aşkları asla eksilmeyecektir.

şiirin tam çevirisi şöyledir:

sevgili, seninle ben pergel gibiyiz:
iki başımız var, bir tek bedenimiz.
ne kadar dönersem döneyim çevrende:
er geç baş başa verecek değil miyiz?

'Ada değildir insan, bütün hiç değildir bir başına; anakaranın bir parçasıdır, bir damladır okyanusta; bir toprak tanesini alıp götürse deniz, küçülür Avrupa, sanki yiten bir burunmuş, dostlarının ya da senin bir yurtluğunmuş gibi, ölünce bir insan eksilirim ben, çünkü insanoğlunun bir parçasıyım; işte bundandır ki sorup durma çanların kimin için çaldığını; senin için çalıyor.' demiş önemli şair.

"hiç kimse infaz hücresinden sehpaya giden yolda uyuyamaz; ama hepimiz ana rahminden mezarlığa giden yolda uyuruz." demiş şair.

...
sevgileri bedeni aşmayanlar
dayanamaz ayrılık acısına
çünkü ansızın ellerinden kaçar
sevmek dedikleri herşey adına

oysa bağlanmış ince bir sevgiyle
kendimizin bile anlamadığı
uslarımız yeter de artar diye
biz bırakırız el, göz ve dudağı

eksilmez hiç birleşmiş ruhlarımız
benim seni böyle koyup gitmemle
tam tersine çoğalır varlığımız
altın dövülüp incelmişçesine

Metafizik şiirinin üstadı olarak kabul edilen genelde olduğu gibi değeri daha çok öldükten sonra anlaşılan ingiliz şair ve rahip.

''Yeni felsefe herkesi şüpheye davet ediyor,
Ateşin özü söndü sayılır;
Güneş kayboldu, Dünya da,
Ve kimsenin zekası yerini göstermiyor kayıpların. ''

Sex sözcüğünü cinsel birleşme anlamında kullanan ilk kişidir.

Katolik bir aileden geldiği için Oxford veya Cambridge’de okuyamamıştır.
ancak daha sonra kliseyi terk edip tüm mezhepleri bıraktığını ve sadece hristiyan olduğunu söylemiştir. Daha sonra Anne More ile evlenip hapse girmiştir bu yüzden ancak Lord onları affetmiştir ve Donne rahata kavuşmuştur ama her zaman şiirin ve entelektüelliğin peşindedir. Hayatı hep kötü şeylerle doludur ama mükemmel ötesi bir şairdir ve gerçekten de çoooook uzun bir süre anlaşılmamıştır çünkü “ wit” böyle bir şeydir.

Infinite work! which doth so far extend
that no one study it to any end.

kimsenin sonuna kadar incelemediği bu zamana kadar uzanan sonsuz eserler!

diyerek bu durumu da ifade etmiştir.

the flea şiiri ünlüdür ve çanlar kimin için çalıyor adlı romana ismi bu adamın şiirinden verilmiştir.

ingiliz şair ve vaizdir. Metafizik şiirini kurmuş ve en önemli temsilcisi olmuştur.