jeofon

sismik dalgaları kaydetmeye yarayan cihazdır.

Karada yapılan sismik çalışmalarda kullanılan alıcılardır. Genellikle elektromanyetik tipte olurlar, yani indüksiyon akım presibinden yararlanılarak yapılmışlardır.

Kara sismiğinde kullanılan jeofonlar genellikle yer hareketinin hızını ölçecek şekilde düzenmişlerdir. Yani partikül hızlarına hassas olan jeofonlarla ölçülen veri; partikül hızlarının düşey bileşenlerinin mikrovolt cinsinden değerleridir.

Sismik enerji yayıldıktan sonra yerin hareketi etkisiyle jeofon salınır. Bu salınımın hızına göre jeofonun içerisindeki (hareketli yayla asılmış olan) mıknatısta bir salınım meydana gelir. Mıknatıstaki bu salınım sonucunda manyetik alan ve dolayısıyla mıknatıs etrafındaki bobinde indüksiyon akımı oluşur. Sonuçta jeofondaki elektrik devresinin iki ucunda doğan voltaj farkı yerin hareketiyle orantılı olarak değişir.

Bir başka deyişle; jeofonlar yerin mekanik hareketini, elektrik sinyaline dönüştüren sistemlerdir.

Ayrıca sismolojide yer değiştirmeye ve yer hareketinin ivmesine hassas sismograflarda kullanılan jeofonlar da bulunmaktadır.

p ve s dalgalarını ayrı ayrı ölçebilecek çeşitleri vardır. geniş bir frekans skalasında piyasada satılan jeofonların, bir çalışma yapılırken herbirinin aynı frekansta olmasına dikkat edilmelidir.