homo ludens

(bkz: homo oyunbozanus)

insanın oynayan bir varlık oluşunu betimler.

''Biz insanların homo sapiens nitelemesini hak edecek kadar akıllı olmadığımız anlaşıldı... birçok hayvanın da alet yapabildiği, dolayısıyla insana homo faber demenin de anlamsız olduğu görüldü.
peki biz kimiz?
insana özgü üçüncü bir özellik olarak homo ludens'i, oyun oynayan insanı bu nitelemeler arasına katamaz mıyız?''
`
Johan Huizinga` homo ludens adlı bu temel eserinde yeryüzünde insana ait herşeyin başlangıcının oyun olduğunu gösteriyor. önce oyun vardı! oyun kurgusal olduğu bilinen ve gündelik hayatın dışında yer alan, bununla birlikte oyuncuyu da tamamen içine çeken, gönüllü, özgür bir eylemdir. sınırları özellikle belirlenmiş zaman ve mekan içinde gerçekleşen her türlü maddi çıkar ve yarardan uzak bu eylem, verili kurallara göre, belirli bir düzen içinde yerine getirilir. oyuncu ve kimi zaman da seyirci kendinden geçer, coşar. bu şekilde tanımlanan oyun, tarih boyunca hayatın her alanında kültürün temel ögesi olarak varlığını sürdürmüştür.
huizinga, kolektif hayatın bütün önemli biçimlerini - (bkz: ibadet) (bkz: şiir) (bkz: müzik) (bkz: dans) (bkz: bilgelik) (bkz: bilim) (bkz: hukuk) (bkz: mücadele) (bkz: savaş) - ortaya çıkışında oyunun son derece etkin bir rol oynadığını, doğu ve batı dünyasına ilişkin zengin tarihsel bilgi ve belgelere dayanarak gösteriyor.

fakat modern çağlarla birlikte oyun, hayatı zenginleştiren bir unsur olmaktan çıkıp bugünkü dar anlamına sıkıştırılınca, katlanması daha güç, renksiz ve tekdüze hayatlar yaşamaya başladığımızı da huizinga'dan öğreniyoruz:
'' ekonomik güç ve çıkarların dünyanın gidişatını belirleyeceğine utanç verici biçimde inanıyoruz; ibadet eder gibi çalışıyor ve üretiyoruz; yavan ve kuru yarar duygusu, burjuva rahatlığı ideali zihnimizi etkiliyor. oyuna toplumlarımızda artık yer yok; hayatın bütünlüğünden dışlanıp, sanayiye malzeme olsun diye bir köşeye atıldı.''
yeniden oyun oynayan insan olmayı isteyenler için...