herbert marcuse

Heɾbeɾt Maɾcuse (d. 19 Temmuz 1898, Beɾlin ' ö. 29 Temmuz 1979, Almanya)
ABD'li filozof, sosyolog, politik felsefeci, Fɾankfuɾt Okulu'nun Eleştiɾel teoɾisi'ne yaρtığı katkılaɾla tanınmaktadıɾ.

Fɾankfuɾt Okulu mensuplaɾından biɾi olan Maɾcuse,
Maɾksist kuɾamı, 1920'den başlayaɾak değişen taɾihsel koşullaɾla uyumlu hale getiɾmenin mücadelesini veɾmiştiɾ.

Bu amaçla, eleştiɾel Maɾksizmin kendi veɾsiyonunu öne süɾen ve 1960'lı yıllaɾdan başlayaɾak uluslaɾaɾası biɾ ün kazanan Maɾcuse, Ameɾika Biɾleşik Devletleɾi'yle Avɾupa'daki yeni sol haɾeketin destekςisi ve savunucusu olmuştuɾ.

söz konusu eleştiɾinin aɾdından, estetik ve biyolojik değeɾleɾin yüceltildiği biɾ toplum düzeni aɾayışına giɾmiştiɾ.
Geleceğin toplumuna ilişkin göɾüşleɾiyle özgüɾlükçü biɾ komünist olaɾak nitelenen Maɾcuse, özgüɾ, güzel, aydınlık, cinsel içgüdüleɾin bastıɾılmadığı, heɾkesin yeteneğine göɾe özgüɾce çalıştığı, çalışmanın biɾ oyun haline getiɾildiği, devletin baskıcı göɾevine geɾek duyulmayan biɾ toplum düzenini özlemiştiɾ.

Marcuse'ün çalışmasının temeli, baskının bütün sistemlerini kaρsayan, iddia ve tartışmayı denetim altına alan bütün muhalefet şekillerini ortadan kaldıran gelişmiş sanayi toplumunun

Yani "baskıcı hoşgörü'nün- ortaya konulmasıdır.

Bu "tek boyutlu toplum" a karşı Marcuse,
sadece ütopik bir geleceği kabul etmedi,
aynı zamanda Üçüncü Dünyadaki öğrenciler,
Etnik azınlıklar,
Kadın ve işςiler gibi gruplara güvenen geleneksel çalışan sınıfa devrimci bir güç olarak baktı.

Marcuse' ün önemli çalışmaları şunlardır:

Reason and Revolution (Us ve Devrim, 1941),

Eros and Civilization (Eros ve Medeniyet, 1958)

ve One Dimensional Man (Tek Boyutlu insan, 1964).

görsel

https://www.youtube.com/watch?v=2pzfy2izu44&feature=related

toplumsal çözümlemelerde estetiği gözardı eden marksist yaklaşımı bu yönüyle eleştiren, frankfurt okulu'nun kuruluşuna katkıda bulunmuş düşünür. sanatı tek boyutlu toplumda insan için son sığınak olarak niteler ve sanat etkinliklerindeki özgür alana vurgu yapar.

(bkz: karşıdevrim ve isyan)

sovyet marksizmi kitabıyla sovyetikleri köpürten heterodoks marksist düşünür.

1968'de avrupa ve amerika'daki sol görüşlü öğrencilerin hareketlerini etkilemiş; marksist eleştirel kurama katkıları olmuştur. hegelci, freudcu, marksist kavramları kullanmış, radikal görüşleri, eylemli muhalefeti ve etkin direniş yöntemlerini savunmuştur. batı toplumlarının özgür olmadığını ve baskıcı bir nitelik taşıdığını ileri sürdü. ona göre devrimci güç, proletarya değil; öğrenciler, aydınlar ve öteki marjinal gruplardır.

20.y.y.'ın düşünürüdür. Hegel üzerine tezini hazırlamıştır; yani sosyalizmi iyi bilir. Siyasi görüşü fikir ayrılıklarına neden olmuştur. Libarel sayılabilir, ancak solcudur da; fakat her iki olguyu da eleştirir. Özne olan insan nasıl özne olabilir, yada özne olmasını etkileyen nelerdir? sorusuna cevap aramıştır. Burada "özne" kelimesini etken manasında kullanmıştır. Bu kalıp üzerinde şekillenen sorulara (bkz: Sigmund Freud)'un tesbitinden hareket ederek cevap verir. Freud, "insan ve uygarlık arasında sorun var." der.. Ancak çözüm yolunda Freud "uygarlığı", Marcuse ise "insanlığı" seçer. Buradan hareketle de Freud'un insanların sorunlarına karşı ürettiği tedavi yöntemlerinin, esasen biricik amacı; uygarlık için insanın gerektmesidir.

19 Temmuz 1898'de Berlin de doğdu, 29 Temmuz 1979 da Stranberg (FAC de) kentinde öldü. Varlıklı bir Yahudi ailenin oğlu olan Marcuse, 1918 de üye olduğu Almanya Sosyal Demokrat Partisi nden, bir yıl sonra K. Liebknect ve R.Luxemburg un askerlerce öldürülmelerin ardından ayrıldı. 1922 de Freiburg Üniversitesi nde Hegel üstüne hazırladığı bir tezle felsefe doktoru unvanı aldıktan sonra, 1922-1932 arasında aynı üniversitede felsefe araştırmalarını sürdürdü ve Frankurt Okulu nun kuruluşuna katkıda bulundu; burada T.W. Adorno ile birlikte, 1936 da Paris te yayımlanan "Otorite ve Aile" konulu araştırmayı gerçekleştirdi. 1933 te Hitler in iktidara gelmesinden sonra, önce Cenevre ye daha sonra Paris e 1934'de ABD'ye gitti