ftalat ester

ftalat, plastikleri daha esnek yapan ve onları kırılmalara karşı daha dayanıklı hale getiren kimyasal bir grubu içine alan maddelerdir.

ftalat; kişisel bakım ürünleri (sabun, şampuan, saç spreyleri, tırnak cilaları) , yağlama yağları, yapıştırıcı, vinil döşeme, deterjanlar vs.. gibi pek çok kullanım alanına sahiptir.

ftalat ayrıca gıdaları paketleme materyali olarak kullanılan endüstriyel kimyanın alanı kapsamındadır.

özellikle fast food’u paketlemede kullanılan materyalin içerisindeki kimyasallar gıdaya sızabilir ve böylece bu kimyasallar ileri derecede işlenmiş gıdalara kontamine olur.

yeni araştırma konusu da bunun paralelindeydi.

George washington üniversitesi halk sağlığı alanında çalışmalarını yürüten doç dr zota ve ekibinin yakın bir zamanda bir çalışmaları yayınlandı.

çalışmalarının konusu: fast food ürünlerini fazla miktarda tüketen insanlar - zararlı bir kimyasal olarak bilinen- ftalat’a yüksek seviyelerde maruz kalıyor.

araştırma bulguları büyük bir endişe yaratmıştır. çünkü phthalat’ın çocuklarda ve yetişkinlerde çok ciddi sağlık problemleriyle bağlantılı olduğu belirtilmiştir.

çalışmadan bir kesit;
zota ve ekibinin çalışmalarına 8877 katılımcı iştirak etmiştir.
katılımcıların son 24 saatlik beslenmelerini fast food’u türü gıdalar oluşturuyordu.
ayrıca katılımcılara tükettikleri fast food türü gıdalar hakkında detaylıca sorular da soruldu.
belirli bir sürenin sonunda katılımcıların idrar numuneleri alındı ve numune analiz sonuçlarına göre idrarlarında iki spesifik fitalat yıkım ürününün oluştuğu tespit edildi.

fitatlatın bu iki yıkım ürününün adlarından biri ‘’dehp’’ diğeri ise ‘’dinp’’ dir.
DEHP: (di(2-ethylhexyl)phthalate)
DiNP : ((di(iso-nonyl)phthalate)

araştırma bulgularına bakacak olursak;

zota ve ekip arkadaşları, çalışmaya konu olan katılımcılardan hangileri daha fazla fast food tükettiyse o kişilerde yüksek seviyelerde ftalat bulunduğunu belirtti.

katılımcılardan en fazla miktarda fast food tüketenlerin idrar numunelerinde bulunan sonuçlara göre, idrarlarındaki parçalanma ürünü olan ‘’dehp ‘’ %23,8 oranında ve diğer parçalanma ürünü olan ‘’dipn’’ metaboliti ise yaklaşık olarak %40 oranında daha yüksek bulunmuştur (önceki testlerde son 24 saat içinde fast food tüketmeyen aynı kişilere göre kıyaslandığında).

önceki yıllarda sağlık alanında yapılan çalışmalar pitalat yıkımı olan iki metabolitin (dehp, dipn) insan üreme sistemine zarar veren maddeler olduğu ve neticesinde bunların insanlarda kısırlığa sebep olabileceğini ortaya koymuştur.

Araştırıcılar ayrıca, tahıl ve et ürünlerinin fitalata maruz kalmada en önemli katkıda bulunucu maddeler olduğunu belirtti. özellikle tahıl kategorisi ürünleri, insanların beslenmesinde oldukça geniş bir besin grubunu içerir.
velhasıl, tahılların bu tür potansiyel zararlı kimyasallara maruz kalan en önemli kaynak olduğu belirtildi.

araştırıcılar çalışmalarına ek olarak, plastik gıda ambalajlarında bulunan diğer kimyasalların( bisfenol A VEYA pba ) gıdaya kontamine olmasını da araştırdılar.
araştırıcılar özellikle bpa’ya maruz kalan çok genç yaştaki çocukların sağlık sorunları ve davranışsal bozuklukların görüldüğünü bildirmiştir.

başka bir çalışmalarında ise, toplam fast food alımı ile bpa arasında bir ilişki bulamamışlar.
ancak fast food ürünlerini tüketen insanlarda, tüketmeyenlere göre daha yüksek düzeylerde bpa ‘ya rastlandığını belirtmiştir.

fast food ürünleriyle vücuda aşırı kalori yüklemesi yapmış olursunuz.
fast food ürünlerinin sıklıkla tüketilmesi zaten tavsiye edilmez. çünkü bu tür gıdalar yüksek miktarda yağ ve tuz içermektedir.
bu çalışma ben sadece meyve ağırlıklı ya da sebze ağırlıklı besleneyim, fast food türü gıdaları az miktarda tüketeyim ya da hiç tüketmeyeyim gibi bir takım yanlış algıları yaratabilir.
insan sağlığına faydalı olabilecek bütün gıdalar yeterli ve dengeli bir şekilde tüketilmelidir. ancak böyle bir durumda ftalat sorununun ötesine geçilebilir.

ftalik asit esterleridir ve genellikle esnekliklerini artırmak için plastiklere eklenir. Sert plastik olan polivinilkloriti esnek plastiğe çevirmede kullanılırlar. Plastiklere eklendiklerinde uzun polivinil moleküllerin birbirleri üzerinde kaymasına izin verirler. Suda çözünürlükleri düşük, yağda çözünürlükleri yüksek ve uçuculukları düşüktür.

Kanserojen maddelerdir. Ayrıca özellikle erkeklerde kısırlığa neden olmaktadırlar. Bu özelliği nedeni ile prezervatiflerde kullanılmaktadır. Ancak Hem kullanan, hem partneri için risk taşırlar.

Belki de en önemlisi bebek oyuncaklarında pek çok türünün kullanılması 1999 yılından itibaren yasaklanmıştır. 2009 yılından itibaren Kaliforniya'da kullanımına sınır getirmiştir. Bebeklerde ileriki yaşlarda kanser ve kısırlık riski ispatlanmıştır.

http://tr.wikipedia.org/wiki/Ftalat_ester