fazlullah esterabadi

hurufîlik tarikatının kurucusudur. 1339-1394 yılları arasında yaşamıştır. hacca gittikten sonra uzun süre mağaraya çekilir ve çile çeker. kendini mehdi olarak ilan eder. sonra hükümdarın emriyle tutuklanır ve feci bir şekilde öldürülür.

1340-1394 yılları arasında esterabad şehrinde yaşamış olan ve Hurufîliği bir inanç sistemi olarak kuran kişidir. Hurufi, kırk altı yaşında bir mağarada inzivaya çekilerek "Mehdi" olduğunu iddia etmiştir. Söylemlerinde "Yuhanna incilinden bahsediyor; 12 havari ile 12 imam arasında ilişkiler kuruyor; israil'in 12 kabilesine göndermeler yapıyordu.

Etkilendiği eser ise, kendisinden bir asır önce Endülüslü Muhyiddin Arabi'nin yazdığı Fütuhat adlı kitaptı. Fazlullah'ın inancını dayandırdığı Hurufîlik, aslında Pitagoras kuramı ile Yahudi Kabalası'ndan "alıntı"ydı...

Şihabeddin Fazlullah Hurufî'den önce de islam âlimleri harflerin kutsallığı üzerinde çok durmuşlardı. Örneğin, Endülüslü düşünür Muhyiddin Arabî, Endülüslü Yahudi Kabalacıların etkisinde kalıp, harflere büyük önem vererek Fütuhat ül-Mekkiye adlı kitabını yazmıştı.

Fazlullah, Moğol hükümdarı Timur'un oğlu Miran Şah tarafından idam edilerek öldürülmüştür.

hicri 740 yılında doğan fazlullah'ın doğduğu yer konusu ihtilaflıdır. fazlullah'ın halifesi Aliyyü'l A'la'ya göre ise Esterabadlı'dır. Fazlullah geçimini acem takkeleri dikerek sağlamış ve hayatı boyunca kimsenin malından bir parça almamış, hediye dahi kabul etmemiştir.
1394 yılında Azerbaycan valisi miranşah tarafından Alıncak kalesine hapsedilen Fazlullah, şeyh ibrahim'in fetvasıyla öldürülür. Miranşah, fazlullah'ın öldürülmesinde oynadığı rolden dolayı hurufiler tarafından maranşah (yılanların şahı) ismi ile anılmış ve deccal olarak kabul edilmiştir.
Cavidanname, Arşname ve muhabbetname fazlullah'ın en temel üç eseridir.