el biruni

Yaşadığı çağa damgasını vurup Biruni Asrı denmesine sebep olan zekâ harikası bilgin 973 yılında Harizmin merkezi Kâsta doğdu. Esas adı Ebû Reyhan b. Muhammeddir. Küçük yaşta babasını kaybetti. Annesi onu zor şartlarda, odunsatarak büyüttü. Daha çocuk yaşta araştırmacı bir ruha sahipti. Birçok kOnuyu öğrenmek için çılgınca hırs gösteriyordu. Tahsil çağına girdiğinde Harizmşahların himayesine alındı ve saray terbiyesiyle yetişmesine özen gösterildi. Bu aileden bilhassa Mansur, Biruninin en iyi bir eğitim alması için her imkânı sağladı.

Bu arada ibni Irak ve Abdüssamed b. Hakîm'den de dersler alan bilginimizin öğrenimi uzun sürmedi, daha çok özel çabalarıyla kendisini yetiştirdi. Araştırmacı ruhu, öğrenme hırsı ve sönmeyen azmiyle birleşince 17 yaşında eser vermeye başladı. Fakat Memunilerin Kas ı alıp Harizmşahları tarihten silmeleriyle Biruninin huzuru kaçtı, sıkıntılar başladı ve Kası terketmek zorunda kaldı. Ancak iki yıl sonra tekrar döndüğünde ünlü bilgin Ebü lVefa ile buluşup rasat çalışmaları yaptı. Daha sonra hükümdar Ebü lAbbas, sarayında Biruni'ye bir daire tahsisedip, müşavir ve vezir olarak görevlendirdi. Bu durum, hükümdarların ilme duydukları derin saygının göstergesi, bilginimizin de devlet başkanları yanındaki yüksek itibarının belgesiydi.

Gazneli Mahmud Hindistanı alınca hocalarıyla Biruniyi de oraya götürdü. Zira onun yanında da itibarı çok yüksekti. Biruni, sarayımızın en değerli hazinesidir derdi. Bu yüzden tedbirli hünkâr, liyakatını bildiği Biruni'yi Hazine Genel Müdürlüğü'ne tayin etti .O da orada Hint dil ve kültürünü bütünüyle inceledi. Üstün dehasıyla kısa sürede Hintli bilginler üzerinde şaşkınlık ve hayranlık uyandırdı. Kendisine sağlanan siyasî ve ilmî araştırmalarına devam etti. Bir devre adını veren, çağını aşan ilmi hayatının zirvesine erişti. Sultan Mesud, kendisine ithaf ettiği Kanunu Mesudi adlı eseri için Biruni ye bir fil yükü gümüş para vermişse de o, bu hediyeyi almadı.

Son eseri olan Kitabüs Saydele fit Tıbbı yazdığında 80 yaşını geçmişti. Üstad diye saygıyla yad edilen yalnız islam aleminin değil, tüm dünyada çağının en büyük bilgini olan Biruni, 1051 yılında Gaznede hayata gözlerini yumdu.

Gazne'de kıbleyi tam olarak tespit etmesi ve kıblenin tayini için geliştirdiği matematik yöntemi dolayısıyla kıyamet günü Rabb'inden sevap ummaktadır. Ayın, güneşin ve dünyanın hareketleri, güneş tutulması anında ulaşan hadiseler üzerine verdiği bilgi ve yaptığı rasatlarda, çağdaş tespitlere uygun neticeler elde etti. Bu çalışmalarıyla yer ölçüsü ilminin temellerini sekiz asır önce attı. Israrlı çabaları sonunda yerin çapını ölçmeyi başardı. Dünyanın çapının ölçülmesiyle ilgili görüşü, günümüz matematik ölçülerine tıpatıp uymaktadır. Avrupa'da buna BÎRÛNI KURALI denmektedir

tam adı Abu'l-Reyhan Muhammed Bin Ahmet El-Biruni El-Harizmi inlü Türk bilim adamı.

trigonometride cosinüs teoremi olarak bilinen ilişkiyi ilk kez ortaya koyan kişi.
Düzgün poligon çizimleri altında hayli büyük bir arşiv yapmıştır.
bir açıyı eşit parçalara bölme problemleri ve çözümlenmesi.
Üçgenin lanını kenarlar üzerinden hesaplayan ilk bilim adamı>(s = V2 (a+b+c) olmak üzere, üçgenin A alanı A = Vs(s-a)(s-b)(s-c))
hidrostatik yasaları
ışığın yayılma hızı çalışmaları. Bunların sınırlı bir hız olduğunu söylemiştir.
gözlem yoluyla güneşin bazı hareketlerini incelemiştir.
coğrafyaya ilişkin çalışmalar yapmıştır.
bitki biyolojisi alanında da çalışmaları vardır
deniz suyunun tuzluluğunu incelemiştir ve arındırma teorileri yazmıştır.
ilaç kavramı ve eczacılık hakkında çalışmalar.

- El-Asarü 'l-Bakiye Ani 'l-Kuruni' Haliye
Bu eserini 1000 yılında, 27 yaşında olduğu yıl tamamlamıştır.
- Tahkik ma li 'l-Hind

o dönemler düşünüldüğünde; olaylara tarafsız yaklaşmış, "gözlem ve deney" demiş adamdır.. dünyanın güneş etrafında bir yılda döndüğü söylemiş ve kürenin alanının nasıl ölçüleceğini keşfetmiştir..

"edindiğin bilgiler elbiselerine benzememeli... sen yıkanırken akıp gitmemeli" demiştir.

Batı dillerindeki adı: aliboron

farmakolojininde kurucusu olarak tanıdığımız ünlü islam botanikçisi...

El biruni ( 973 ~1051 ) yillari arasinda yasadigi dusunuluyor. Apandisit ameliyatini Ibn i sinaya yaptırmıştır.