edward chace tolman

tolman insanlar ve hayvanlar üzerinde araştırma yapmış ve hayvanlarda ve insanlarda amaçlı davranış kuramını ortaya atmıştır. daha sonra kuramının adını işaret öğrenme olarak değiştirmiştir. içebakış yöntemini reddetmiştir. davranışçıların savunduğu küçük davranış birimleri ile hareketi değil bütünsel davranışlarla çalışmanın gerkliliğine işaret etmiştir. tolman a göre davranış amaca yönelik bir süreçtir ve bu süreç amaç doğrultusunda çevre koşullarına göre yeniden şekillenebilir.
şimdi copy paste yapalım tam olsun bari

tolman, 14 nisan 1886 tarihinde newton, massachusettsde doğdu. iyi halli bir ingiliz ailesinin üçüncü çocuğu ve ikinci oğludur. tolmanın babası, massachusettsde bir imalat şirketinin başıdır. püriten mezhebine mensup baba, çok çalışma ve üstün performans gibi püriten ahlak anlayışının ilkelerini benimsemiştir ve oğulları richard ile edwardın da bu aile şirketinde aynı ahlak anlayışı ile kendisinin izini sürmelerini istemiştir. bu konuda, kuveykır mezhebine mensup eşi tarafından da cesaretlendirilmiştir ve ayrıca sosyal reform konusu ile de ilgilenmektedir. tolmanın annesi, çocuklarına kendi kuveykır değerleri olan sade yaşam ve büyük düşünmeyi aşılamaya çalışan sıcak ve koruyucu bir insandır.

tolman ailesinin iki erkek çocuğu da anne babalarının isteklerinin aksine akademik alanda ilerlemeyi tercih etmişlerdir. ikisi de matematik konusunda başarılıdır ve yine her ikisi de deneysel ve kuramsal kimya üzerinde çalışmışlardır. richard, doktora derecesi alarak iş hayatına atılmaktan ve bir fizikçi olmaktan kaçınmıştır. kariyeri, los alamosta atom bombaları üzerine bir projede robert oppenheimer ortaklığı ile doruk noktasına ulaşmıştır. edward ise william jamesin çalışmalarını okumuş ve harvarda transfer olmuştur. burada felsefe ve psikoloji üzerine çalışan edward, bu arada gestalt psikolojisi ile de ilgilenmiş ve bir yaz dönemini, bir gestalt psikoloğu olan kurt koffka ile birlikte almanyada geçirmiştir.

tolmanın tezi (ph.d. 1915), geriye dönük ket vurma (retroactive inhibition) üzerine bir çalışmaydı. edward chace tolman 1915 yılında northwestern üniversitesinde ders vermeye başladı. savaş konusu çerçevesinde yazdığı ve bir öğrenci yayınında yer alan makalesi, 1918de buradan ayrılmasına neden oldu. bunun üzerine tolman, kariyerinin devamını burada sürdüreceği california berkeley üniversitesine geçiş yaptı. ıı. dünya savaşından hemen önce, hilgard ile birlikte, iki san franciscolu psikanalistin liderliğinde gerçekleşen ve resmi olmayan bir seminere katıldıktan sonra,savaşa yönelik bitkiler (drives toward war) isimli küçük bir motivasyon kitabı yazdı. savaş boyunca da, henry murray ile birlikte washintonda stratejik hizmetler ofisinde çalıştı. tolman savaştan sonra da pek çok onur ödülüne layık görüldü ve 19 kasım 1959da vefat etti

http://www.elyadal.org/pivolka/10/tolman.htm