dönemsellik ilkesi

bir dönemin gelirlerinin o dönemin giderleriyle karşılaştırılması.

muhasebe işlem ve muamelelerinin ilgili olduğu döneme kaydedilerek, söz konusu işletme için her bir döneme ait daha sağlıklı verilerin elde edilmesine yönelik muhasebe ilkesi.

muhasebe'de "dönem" kavramı çeşitlidir. genel olarak "dönem" dendiğinde "hesap dönemi" aklımıza gelmelidir ki bu normal olarak 01.01.20XX - 31.12.20XX arasını ifade eder.(bir takım istisnalar vardır ki ayrıntıdır)

ANCAK BU GENEL KURALIN DIŞINDA, MUHASEBE ve vergi muamelelerinde "kdv dönemi" , "geçici vergi dönemi" , "damga vergisi dönemi" v.s gibi dönemler de söz konusudur. söz gelimi kdv dönemi 1 aylık bir dilimi ifade eder(01.03.20XX - 31.03.2XX arası gibi)

ancak "dönem" her neyi ifade ediyorsa etsin, muhasebenin bu ilkesine göre, bir muamale, gerçekleştiği döneme kaydedilmelidir ki ait olduğu dönem raporlarına, mali tablolarına intikal ederek başka bir döneme sarkmasın.

en güzel örneklerden birisi sigorta poliçeleridir. zira sigorta poliçeleri belli bir döneme yayılmış giderlerdir. söz gelimi 12 aylık bir poliçe yaptırıldığında aylık gider=poliçe tutarı/12 olur. şöyle ki :

şirket bir aracına kasko yaptırdı diyelim. bu poliçede poliçenin başlangıç tarihi 12.05.2010, bitiş tarihi de 12.05.2011 olsun. poliçenin tutarına da 1.000 tl diyelim.

burada (aracın sözgelimi pazarlama departmanının kullanımında olduğunu varsayalım) bu sigorta maliyeti direkt olarak "760xxxxx Kasko Giderleri" hesabına kaydedilir ise dönemsellik ilkesine aykırı hareket edilmiş olur. hem de 2 kere. ilk olarak tüm maliyet 12.05.2010 tarihine girildiği için Mayıs 2010'un giderleri olması gerekenden fazla gözükmüş, HEM DE 2011 e düşen MALiYEt, KAYITLARA 2010'UN MALiYETi OLARAK intikal ettirilmiş olmaktadır. muhasebe kaydı ise şu şekilde olmalıdır:

Önbilgi: poliçeye göre günlük maliyet: 1000 tl /365 (gün) = 2,74 tl'dir buna göre
--
760XXX Kasko Giderleri(B) 52,06 ( 2,74 TL X 19 GÜN(MAYIS 2010 'A iSABET EDEN GÜN SAYISI))
180XXX Gelecek Aylara Ait Giderler(B) 586,36 ( 2,74 TL X 214 GÜN(01.06.2010-31.12.2010 ARASINA iSABET EDEN GÜN SAYISI)
280XXX Gelecek Yıllara Ait Giderler(B) 361,58 ( 2,74 TL X 132 GÜN(01.01.2011-12.05.2011 arasına isabet eden gün sayısı)

320XXX Axa Sigorta A.Ş.(A) 1000,00
--