ayna metaforu

iki ayna arasına geçersin iki suretini birbiriyle uzlaştırmak için... kaostur!
bir büyük bir de küçük ayna yaratır bu cehennemi. uzlaşmaz iki suret birbiriyle. çünkü bir açıdan kendini görebilmen, diğer açıdan kendini yitirmene bağlıdır.

ve anlarsın! aynalardaki suretler birbirini yiyerek çoğalır...

insanlığın başına gelmiş en korkunç keşif/icattır ayna. insanoğlunun kendini görmesi, kendine dönmesi egoizmin önünü alabildiğine açmıştır. aslında herşey, kendi gözündeki ışığa, başka gözlerdeki ışığı değişmeye başladığı anda bitmiştir insanoğlu için.

divan edebiyatında sıkça kullanılan metafordur. özellikle iskender'in ayinesi * metafordan da öte divan edebiyatı mazmunu halinde kalıplaşmış bir biçimde beyitlerdeki yerini alır.

bu metafor beyitlerde, ayna, ayine, gözgü, mir'at şekilleri ile döndüre çevire kullanılır.

Muhyiddin ibnü'l Arabi' nin, Mü'min mü'min in aynasıdır hadisinin açıklamasıdır.
Her mü'min iyi veya kötü olsun, aynadır.