akalar

görsel
Akalar, verilen ayrıştırmaya göre Orta Afrika'nın yerli halklarından biri olan Aka halkını ifade eder. Aka toplulukları, özellikle Orta Afrika Cumhuriyeti ve Kongo Cumhuriyeti yağmur ormanlarında yaşayan avcı-toplayıcı topluluklar arasında yer alır ve zengin müzik gelenekleri ile antropoloji alanındaki araştırmalarda önemli bir yere sahiptir. Bu tanımlama çeşitli kaynaklarda "Aka" olarak geçmektedir.

Aka toplulukları geleneksel olarak avcılık, toplayıcılık ve orman kaynaklarının sürdürülebilir kullanımı üzerine kurulu bir yaşam sürdürür. Bal toplama, küçük av hayvanlarının avlanması ve yabani bitkilerin toplanması temel geçim faaliyetleri arasındadır. Birçok Aka grubu, komşu Bantu köyleriyle uzun süredir ticari ve sosyal ilişkiler geliştirmiştir.

Aka halkı, özellikle çok sesli (polifonik) vokal müziği ile uluslararası tanınırlık kazanmıştır. Doğaçlamaya dayanan karmaşık şarkılar ve ritimler, toplumsal yaşamın ve törenlerin önemli bir parçasıdır. Bilgi ve gelenekler büyük ölçüde sözlü olarak kuşaktan kuşağa aktarılır.

Aka toplulukları genellikle görece eşitlikçi bir sosyal yapıya sahiptir. Kararlar çoğunlukla uzlaşmayla alınır ve kadınlar ile erkekler ekonomik yaşamda birbirini tamamlayan roller üstlenir. Avcılık, çocuk bakımı ve kamp yaşamında iş birliği önemli bir özelliktir.

Çanakkale Boğazı'na hâkim Olmak için Truvalılar ile savaşmışlardır. Bu Savaşlar Homeros'un ilyada destanına konu olmuştur.

Tarihte Akalar, Mora'nın kuzey merkezinde bulunan Akhea denilen bölgenin yerleşikleridir. Bu bölgenin şehir devletleri, M.Ö. 3'üncü ve 2'inci yüzyıllarda etkili olan Aka Birliği denilen bir konfederasyon kurdular. M.Ö. 1600 yıllarında Mora'ya Aka istilası başladı. M.Ö. 1200 yıllarına gelindiğinde Girit, Çanakkale ve Rodosu istila ettiler Ege Denizinde söz sahibi oldular. Homeros'a göre Danoalar ve Argoslarla birlikte Truva savaşında 1000 gemilik bir donanma ile kuşatmayı yapanlardır. Savaş Tanrıçası Athena'dan yardım istedikleri, onun yardımıyla savaşı kazandıkları ilyada efsanesinde anlatılmıştır. Ayrıca bu savaşta Aşil adıyla bilinen yenilmez olduğuna inanılan bir savaşçıdan bahsedilmektedir. Aşil'in Truvalılar tarafından topuğundan ok ile vurularak durdurulabildiği anlatılır. Bu yükselme devresi sonunda Akalar, daha sonra Anadolu ve Suriye ile ticari ilişkilere gidirler. Sonraları daha modern, demirden yapılmış silahlar kullanan Dorlar Mora Yarımadasına gelince Akalar direnemediler Mora'nın kuzeyine göç edip orada askeri iddiası olmayan, tarım yapan bir topluluk olarak varlıklarını sürdürdüler.

Arkeolojik bulgular Akaların yaşadığı bölgede M.Ö. 13. yüzyıla kadar Mikenler'in yaşadığını ortaya koymaktadır. Homores'a göre Kuzeyden gelen Aka kabileri Miken kralları ile hanedan evlilikleri ile ilişki kurmuş daha sonra Mikenlerin yerini almış, daha sonra Akaların yakın akrabaları sayılan Dorlar tarafından yıkılmışlardır.

mö 2000 yıllarında yunan yarımadasına yerleşen topluluk.