örtmece

söylenildiğinde kaba ve çirkin duran veya söylemesi sakıncalı olan kavramları, daha uygun ve edepli olan başka kelimelerle adlandırma sanatıdır. Uluslararası literatürde euphemism olarak da bilinen bu kavramlar; kötü hadiseleri, karşındaki kişiyi daha az incitici bir şekilde anlatmak olarak da ifade edilebilir.

seth godin, all marketers are liars adlı kitabında örtmeceyi şu cümlelerle anlatmıştır;

--spoiler--

örtmeceler adeta sağa sola saldıran politik bir dürüstlük gibi görünebilir; ama aslında konuşmacıya karşısındaki kişinin eğilimlerini, önyargılarını aşıp ona bir hikaye anlatma şansını vermeye odaklanmıştır.

örtmece her durumda, dinleyenin dikkati dağılmadan, kısa süre içinde hikaye anlatan insanın bir tablo ortaya çıkarmasına olanak sağlar. iyi bir oluşum olsa bile, hiç kimse bir komitada yer almak istemez. komita sözcüğü insanın zihninde sıkıntı ve gerginlik hisleriyle ilgili ani bir tepki yaratır. görev kuvveti* ise (en azından şimdilik) cümlenin devamını dinlememize olanak sağlayacak enerjiye sahiptir.

gece kulübü tabiri yerine toplu eğlence yeri demek gibi.

--spoiler--

ve yine george carlin örtmece ile ilgili şöyle örneklerde bulunmuştur;

--spoiler--

iş başvurusunda yalan = özgeçmiş değer artırımı
şişman bayan = iri yapılı hanım
hizmetçi = oda refakatçisi

--spoiler--

en basit örneğiyle; öldü kelimesini kullanmak yerine son uykusuna yattı demek gibi.

(bkz: güzel adlandırma)
(bkz: edebikelam)