abdal

Tasavvuf terimi olarak Tebdil olmak, değişmek, bir merhaleden başka bir merhaleye atlamak, kabuğunu bırakıp rûha sinmek anlamlarını taşıyan Abdal sözcüğü, kısaca, "kalender yaşayışlı derviş" anlamına gelmektedir. Fakat, "daha çok, 12. yüzyıl sonlarından itibaren bütün Orta Asya ve Orta Doğu'da, tabiî bu arada Anadolu'da muhalif bir sûfîlik hareketi olarak ortaya çıkan Kalenderî cereyanına mensup çeşitli zümrelerce kullanılmıştır." Bir abdal, Allah hariç dünyadaki her şeyden vaz geçmiş kişidir. Abdallık mertebesine ermiş kişi Hakikatın mutlak ve doğrudan bilgisine erişebilmektedir. Toplumsal bir şahsiyet olarak abdal zayıf, ezilmiş ve baskı altında olanlara yardım elini uzatan, ve dinsizlere (kâfirlere) karşı mücadele veren bir otoritedir. Daha ziyade göçebe Türkmenler arasında yaygın olan abdallar Selçuklu veya Osmanlı yerleşik devlet otoritesi karşısında çevre halkının hoşnutsuzluklarını dile getirmişler ve çeşitli isyan hareketlerinin başlatıcısı olmuşlardır.