mühtedi osmanlı korsanları

zymen danseker-osmanlı tarihinde simon reis olarak geçen ünlü hollandalı-türk korsan. kendisi 17.yy başlarında osmanlı'ya bağlı cezayir korsanlarının hizmetinde bulunmuş türk olduktan sonra ise simon reis adını almıştır. bu arada şunu hatırlatalım ki bahsedilen dönem akdenizdeki en güçlü donanmaya sahip olan ülke osmanlı'ya bağlı olan cezayirdir. korsanlık aktiviteleri ve bu aktvitelerden elde edilen ganimetin yüksek olmaıs nedeniyle kızılkafa, sarıkafa, noreçli, yani uzun lafın kısası ne kadar sağlam korsan varsa gelip cezayire katılmış(dolaylı olarak osmanlı'ya) bir kısmı da mühtedi olmuştur.

simon reis aynı zamanda türklere cebelitarık boğazını(bir çok batılı yazara göre) geçmeyi öğretmiştir. bu arada kendisi okyanusa açılarak cezayir'de yelkenlileri daha aktif hale getirmiş ve filoyu bu minvalde modernleştirmiştir. aynı zamanda şunu da belirtmekte fayda var ki cezayir[yani osmanlı) 1616 yılında simon reis'in açtığı kapıdan ilerleyerek yani cebelitarık'ı aşarak izlanda'ya girmiştir.

Jan Janszoon(Genç Murat Reis der osmanlı tarihi) bunların en klasik örneklerinden biri olmakla birlikte 17.yüzyılın en büyük korsanlarından biridir. holanda'ya bağlı çalışmak çok karlı olmadığı için osmanlı'ya bağlı kuzey afrika korsanlarına katılmıştır. kendisi ispanya'ya saldırdığı zaman hollanda bayrağını dalgalandırmış, ispanya dışındaki ülkelere saldırdığında ise osmanlı bayrağını şahlandırmıştır. kendisi mühtedi olup osmanlı'ya katıldıktan sonra kanarya adalarından lanzarote'yi ele geçirmiş osmanlı etkisini kanarya adalarında da artırmıştır. mühtedi olması konusunu batı tarihi daha çok zorlamalı olarak yorumlar. kendisi bir sonraki paragrafta bahsettiğimiz ve bir öncekinde de ifade ettiğimiz simon reis ve Slemen Reis(osmanlı Süleyman Reis der)(Ivan Dirkie De Veenboer) ile beraber omuz omuza savaşmıştır. Slemen reise isabet eden gülle ve osmanlı'nın avrupalı devletlerle barış yapması sonucu fas sultanlığının etkisi altındaki Salé cumhuriyerine geçmiştir.

bu sale cumhuriyeti fas'ın atlantiğe bakan bölgesinde kurulmuş bir çeşit korsan cumhuriyetidir. cumhuriyet olarak ifade edimesinin nedeni divanlarında büyük amiral'in 12-16 arasında değişen büyük warlord'lar tarafından seçilmesidir. daha sonra fas sultanlığı ile bağlantılarını kesmişler hatta fas sultanlığı cumhuriyeti kuşatmasına rağmen ele geçirememiş onu yarı otonom konumunu kabullenmiştir. 1627'ye doğru fas sultanlıındaki politik auranın kötüleşmesiyle bu ülkeden tekrar cezayire geçmiştir. 1627 yılında ele geçirdiği danimarkalı köle sayesinde Jan Janszoon izlanda'ya çıkmış oradan biraz tuzlanmış balık ve erzak elde ettikten sonra yaklaşık 400 köleyi ele geçirmiştir. izlanda dilinde bu olay Tyrkjaránieth;(türk kaçırması/turkish abductions) aynı olayın bir benzeri çırağı ali biçin reis tarafından da izlanda'da icra edilmiştir.

mühtedi osmanlı-ingiliz korsanları ile devam edecek..
(bkz: John Ward)