ispiritizma

Ruhun bir bedene girmeden önce girdiği süre içinde ve daha sonraki varoluşu şartlarını inceleyen ve ölülerin ruhlarının canlılara görünme kurallarını tespit etmeye çalışan gizli bilim.

ispiritizmacıların anlayışına göre insan ruhu bir maddi olan ve "perispri" denen evrensel akışkandan doğan iki kısımdan meydana gelir. Birbirinden ayrılmayan bu iki unsurun en yüce mükemmelliğe erişmeden önce çeşitli yollardan geçmesi gerekir. Bu yolların herbirinde tenleşme, gelişme ve tenleşmeden kurtulma aşamaları yeralır. Tenleşme ruhun bir insan bedeni içinde yeniden doğmasıdır. Ölüm gerçekleştiği zaman ruh bedenden sıyrılır ve tenleşmeden kurtulunmuş olur ama ruh kendisini dünyasal alanlarda esir tutan perisprit ile kuşatılmış haldedir. Ruh bu durumda iken canlılar ve maddi eşya üstünde akışkancasına bir etkide bulunur ve yeniden tenleşinceye kadar "medyumlar" aracılığı ile dile gölür. ispiritizma her insanın daha önce bir varlığı olduğunu ileri sürer. Ve bunun kanıtı olarka da "Hatırlama" olayını gösterir. Ayrıca bu insanlara çeşitli ispiritizmacı gruplarına göre değişiklik gösteren bir ahlak anlayışını da ekler. Canlılarla bu ruhlar arasında ilişki kurabileceğini ileri sürer.

ispiritizma herzaman bir tartışma konusu olmuş ve samimi ispiritizmacıların yanısıra şarlatanlar da ortaya çıkmıştır. ispiritizma başka bir isim altında ölmüşlerin anılması yönünden çok eski zamanlara varan bir davranışı sürdürmekten başka birşey yoktur. XIX. yy. ın ortasıbda doğmuş olan ispiritizmanın ilk belirtileri önce Hydesville metodist Fox ailesinde (1848) ve Rochester'da (ABD) görüldü. Quaker'ların inançlarına uygun düşen ispiritizma belirtileri hızla çoğaldı. 1853 yılında Birleşik Amerika'da binlerce medyumun bulunduğu bilinmektedir. ispiritizmaya çoğunlukla A. Jackson Davis "Trans" halinde yazmış olduğu tabiatın ilkeleri adlı kitabını 1847 de yayınladı. Alan Kardic büyük gürültülere yolaçan Le Livre des Esprits (Ruhların Kitabı) adlı eserini 1857 de yayınladı. B. Amerika'da da Robert Hare, hakim Edmondos Daniel Deouglas Home ingiltere'de Miss Hayden ve Almanya'da Ksadov ispiritizmanın belli başlı yayıcıları ve sunucularıdır. *