bugün
- hızlandırılmış ingilizce kursu4
- fon vurgunu33
- türkiye'nin uluslar'a ligi ni puansız tamamlaması3
- motorsikletçi yavşaklığı15
- sözlük yazarlarının yeni yıldan beklentileri8
- arkadaşlar uyudunuz mu7
- parcalandim toparlanamiyorum4
- kavga etmekten korkan erkek11
- nude atmak8
- sözlük yazarlarının yüz güzellikleri12
- arda güler6
- adamın iyisini 35'ine bırakmazlar yavrum15
- regl ağrısı13
- köfteci yusuf'un sattığı müthiş hamburger9
- sözlük yazarlarının sevdiği takılar12
- 15 kasım 2026 fransa türkiye maçı11
- traver beyefendi mi hanımefendi mi14
- ktç ile gece vakti ormana girmek5
- nervio nerede8
- kız sanılan yazarın askere gitmesi15
- bik bik'in mutfağına konuk olmak23
- köftesi lastik gibi ya8
- mabel matiz'in en güzel şarkısı8
- hesabı erkek mi ödemelidir11
- arkadaşlar naber ya7
- mutlu olanlar çoktan uyudu mutsuzlara selam olsun2
- traver yaşlanınca menopoza mı girecek antropoza mı10
- sözlükte kim erkek kim kız kendini belli etsin18
- gençlere tavsiyeler6
- 7 çocuğa cinsel istismarda bulunan tarikat şeyhi9
- gelmiş geçmiş en iyi rap şarkısı5
- kız kaçırmak6
- kendinizde en sevdiğiniz şey9
- avril lavigne5
- kadınların efendi erkek yerine piç erkek tercihi6
- türkiye nin doğusuna hiç gitmemiş insan7
- ismet gürbüz saraca sudekiray5
- yazarların whatsapp tan gönderdikleri son mesaj4
- fon tatsızlığı4
- fon vurguncuları listesinin açıklanmaması8
- musa'nın mısırlı olduğu kuranda tescilli7
- hamile eşini uçurumdan atan adamın tahliye olması17
- ben gidiyorum bir şey diyor musunuz4
- hamamda yeni cinlerle tanışmak7
- skechers4
- yağmurlu havayı seven insan15
- sözlüğe bir daha gelinse alınacak nickler5
- evliyim ama eşimle aram açık13
- hacı yakışıklı7
- ifşa yada meme paylaşsam tüm sözlük başlığa yazar6
dünkü konuşması aşağıdaki gibidir.
"Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; cumhuriyetin kuruluşundan seksen altı yıl sonra, aradan geçen bunca yıla ve alınmış nice olumlu mesafeye rağmen hâlen bazı temel sorunları çözememiş olmamız hepimize büyük acılar yaşatıyor. Olumsuzluklar geçmiş yılları olduğu gibi geleceğimizi de teslim alma işaretleri taşıyor.
Konu malum. ister 20'nci Yüzyılın ilk dönemlerinde olduğu gibi Vilayeti Şarkiye veya Şarkî Anadolu ya da bugünkü gibi Doğu ve Güney Doğu Anadolu deyin, isterseniz kalkınmada öncelikli yöreler veya eski OHAL bölgesi deyin, orada bir sorun var. Buna isterseniz de bizim gibi Kürt sorunu deyin. Sorunun yeri de belli, sorundan etkilenenler de, hatta sorunun nedenleri, sonuçları ve tezahür ediş biçimleri de. işte cumhuriyet tarihi boyunca katlanarak büyüyen ve bir bölgeden tüm ülkeye yayılan bu sorunu aşmanın yolu demokratik, siyasal, sosyal ve kültürel çözümler üretmekten geçiyor.
Çok uzun zamandır biliyoruz ki, Kürt sorunu tek başına bir asayiş sorunu olmadığı gibi, yargının veya askerin çözeceği bir sorun da değildir ve bu konuya sadece ekonomik kalkınma anlayışıyla yaklaşmanın mevcut sorunların çözümüne yardımcı olmadığı da yine uzun yıllardır biliniyor. Sorun Türkiye toplumunun tarihsel ve güncel bir sorunudur.
Onlarca yıl boyunca ve devletin egemen anlayışına göre bir Kürt sorunu yoktu. Yıllar boyunca mürtecilerin, eşkıyaların, şeyhlerin ve ağaların kışkırtmalarından söz edildi. Kimi zaman yabancı devletlerin çeşitli sebeplerle kışkırttığı anlatıldı. Ayaklananlar ya kandırılmışlar ya da devlete sadakatsizdiler. Cumhuriyetin kuşakları hep bu resmî anlayışla eğitildi. Yirmi sekiz isyan yaşandı. Bunlar ağır şekilde bastırıldı. Asimilasyon sistematik, sürekli ve en fazla enerji harcanan tercih oldu ama görüldü ki fazla mesai alınamadı. Kürtçe konuşmak yasaklandı. 83'te çıkan 2932 sayılı Yasa'yla da bu daha da sıkılaştırıldı. Soyadları, yer adları ve köy isimleri değiştirildi. 72'de çıkan 1587 sayılı Yasa ile çocuklara Kürtçe isim verilmesi yasaklandı. Ama Kürt sorunu yok olmadı. inkâr siyaseti iflas etti. Orada insanların yaşadığı, kendi dilleri olduğu, kendi kültürleri olduğu, kendilerine ait bir kimlik taşıdıkları anlaşılana kadar on binlerce insan öldü.
Geçen seksen altı yıl içerisinde Türkiye toplumunun hak ettiği demokratik, barışçı, adil ve kapsamlı çözümleri tartışamadık. Çok insanımızı kaybettik. Kendi aramızda demokratik yollardan çözmeyi beceremediğimiz için dış müdahalelere açık hâle geldik. Bin yıldır bir arada yaşadığımız insanların bir bölümünün dilini, kültürünü, kimliğini, bir türlü içimize sindiremedik. Onlara kendi kafamıza göre kimlikler uydurmaya kalktık. Bu tür garipliklerle yılları kaybettik. Şimdi Kürt'e "Kürt" demeden, kendi dilini yani Kürtçeyi konuşmasını, öğrenmesini, yazmasını, hayatın her alanında kullanmasını sağlamadan, bunun anayasal ve yasal güvencelerini ortaya koymadan daha fazla adım atamayacağımız belli değil mi? Bence anlayanlar için belli.
Hep söyledik: "Türkiye'de Kürt sorununun çözümü için atılacak adımlar; toplumun ve ülkenin demokratik kuruluşlarının, demokratik kamuoyunun, Meclisin ve siyasi partilerin aklıselim sahibi ve demokrat yurttaşların işi olmalıdır." dedik. işte şimdi bu gerçeğin açığa çıktığı bir dönemi yaşıyoruz. Yeni açılımların tartışılması yeni çözümler, modeller ve sonuçlar üretecektir. Kürt sorununun çözüm yolu demokratikleşme ve hoşgörüdür. Farklı kültüre saygı göstererek eşit yurttaşlık ilişkilerinin geliştirilmesidir. Eşit koşullarda bir arada yaşama iradesinin güçlenmesi ve şiddet ortamının kesinlikle sona erdirilmesidir. Toplumda iç barışın sağlanması ve kültürlerin yakınlaşması, birbirini daha fazla tanıması, önyargıların aşılarak bir arada yaşam kültürünün geliştirilmesi, sorunların çözümü doğrultusunda önemli adımlar olacaktır.
Elbette her şeyin bir anda gerçekleşmesini beklemek doğru değildir ama güven artırıcı tutumların geliştirilmesi önemlidir. Artan güven yeni adımların atılabilmesini de kolaylaştıracaktır.
Gündelik yaşamda normalleşmenin artması, doğu ve güneydoğu illerinde yaşayan yurttaşların insanca yaşam hakkından yararlanma ortamının geliştirilmesi, ihmal edilmişlik duygusunun ortadan kalkması için de çok önemli bir adım olacaktır.
Yapılması gerekenler, artık tarihte kalması gereken birtakım endişe ve korkular ileri sürülerek asla ertelenemez. Hiçbir hukuksal, askerî ve benzeri neden bu konuda gerekli olan açılımları geciktirmeyi meşru kılamaz. Bugüne kadar neredeyse bütün liderler "Biz bu kimliği tanıyoruz." dediler. Hatta kimi kuvvet komutanları bile "Biz yanılmışız." dediler. Peki sonuç? Tanıdınız da ne yaptınız? Ama şimdi bir şeyler yapmak zamanıdır ve peki neler yapılabilir?
Şimdi, bir Türkiye örneği yaratmamız gerekiyor. Sorun bütün Türkiye'nin, dolayısıyla çözüm de bütün Türkiye için iyi ve yararlı olacaktır. Sorunun çözümü üzerinde gerçekçi ve uygulanabilir bir yöntem ve topyekûn bir iradeyle herkes çalışmalıdır çünkü çözüm herkese kazandıracaktır. Çözümsüzlük ise insani, siyasi, ekonomik ve toplumsal maliyet olarak hepimizi olumsuz etkileyecektir. Çözümsüzlüğün maliyetinin çözümün maliyetinden daha yüksek olduğunu giderek daha fazla algılıyoruz.
Bugün Sayın Baykal'ın yirmi yıl önceki raporlara gönderme yapması son derece önemlidir çünkü o raporlara baktığınızda Dersim katliamı çözümü yoktur, Muğlalı çözümü yoktur, "Uluslararası süreç tamamlanmadı." diye yüzde 10 barajını savunması hiç yoktur. Türkiye'de bazı etnik kimliklere karşı Türkiye'de imtiyazlı statü talep edildiği iddiası tamamıyla asparagastır, tamamıyla gölge boksudur. Gerçek boks 2011 seçimlerinde yaşanacaktır ve kimin havlu atacağını hep beraber yaşayıp göreceğiz. (DTP sıralarından alkışlar)
Bence çözüme üç aşamada geçilebilir.
Birincisi: ispanya, irlanda, Fransa gibi başarılı dünya örneklerinden ders alınmalıdır. Söylendiğinin aksine reformlarla şiddet ortamının çıkmasında bir senkronizasyon oralarda başarılmıştır.
ikincisi: Türkiye'nin özgün koşullarını ve niteliklerini dünyanın başarılı örneklerinin bilgi ve dersleriyle birleştiren bir model sürdürülmelidir. "Çok kültürlü anayasal vatandaşlık" kavramı bunu sağlayabilir. Bu vatandaşlık hakları ve özgürlüklerin alanını genişleten, farklılıkları koruyup herkese eşit yurttaşlık getiren bir devrim kavramı olarak görülebilir.
Üçüncüsü: Çözümü sürdürülebilir kılmak için toplumsal desteği sağlayacak adımlar atılmalıdır. Yani Türkiye demokrasisinin demokratikleştirilmesi siyasal, kültür ve yaşam tarzı itibarıyla güçlendirilmesi, Kürt sorununun çözümü sürecinin sürdürülebilirliğini garanti altına alabilir. Çözüme dönük gerçekçi ve inandırıcı bir iradenin görülmesi ve sürdürülmüş olması önemlidir. Sürecin olumsuzlukları, provokasyonları, baltalamaları ve çatışmaları da içereceğini göz ardı etmemek gerekiyor. Yani çözüm süreci son derece karmaşık, inişli ve çıkışlı bir süreçtir. Bugün Susurluk'tan Ergenekon'a, kontrgerillanın, cuntacıların, darbecilerin süreci yavaşlattırıcı, ket vurucu hamleleri karşısında, teşebbüsleri karşısında son derece dikkatli olmalıyız.
Toplumun çözüm sürecini desteklemesi için topluma istikrarlı bir şekilde güvence verilmelidir.
Bu çerçevede tartışılması ve yapılması gereken bazı noktaları şöyle sıralayabiliriz:
Birincisi: Toplumumuzun yapısı çok dilli ve çok kültürlüdür. Kürtçenin ve diğer dillerin gündelik yaşamda etkin bir şekilde kullanımı bu yapıyı daha da güçlendirecektir. Bu bakımdan, ilköğrenimden başlayarak bu dillerin öğrenilmesini, yerel birimlerdeki hizmetlerin halka götürülmesini daha da kolaylaştıran dilsel düzenlemelerin yapılması gerekiyor. "Git dilini anandan öğren." denilemez.
ikincisi: Adı ister af olsun ister başka bir şey yeni bir sayfa açılabilmesi bakımından gerek Kuzey Irak gerekse Türkiye dağlarındaki ve cezaevlerindeki binlerce insanın yeniden olağan ve demokratik toplumsal yaşama katılımının yollarının açılması gerekiyor. Bedel ödetme psikolojisini canlı tutarak elde edilebilecek çok fazla bir şey olmadığını dünya örnekleri de gösteriyor. Bizim de bunları anlamamız gerekiyor. Eve dönüşleri sağlayan, toplumsal ve siyasal yaşama dâhil olmayı öngören kapsamlı bir düzenleme yapılmalıdır ikinci olarak.
Üçüncüsü: Yerel yönetim reformu, yerel yönetimler ile merkezî idare arasındaki etkin ve uyumlu bir iş birliğinin tesis edilmesinin zeminini güçlendirecektir. Demokratik katılımcılık ilkesi çerçevesinde yerinden yönetim anlayışının ön plana çıkarılarak bölgesel ve kentsel sorunların çözümü için merkezi yönetimin vesayeti ortadan kaldırılmalıdır.
Dördüncüsü: 12 Eylül Anayasası'nın sırtımızdaki yüklerinden kurtularak, Türkiye'nin gerçeklerine ve ihtiyaçlarına uyan demokratik bir anayasaya sahip olmamız gerekiyor. Siyaset ve demokrasi yaratıcıdır. Eşit koşullarda birlikte yaşamayı gerçekleştirecek bir çözüm modeli, cumhuriyetin demokratikleşmesine dayanan eşit-özgür yurttaşlık hukuku ve sistemidir. Türkiye'de tarihten miras aldığımız çok dil, çok dinli ve çok kültürlü toplum yapımızın bir gerilim ve çatışma değil, zenginlik ve güç kaynağı olarak görülebilmesi için, yasal bakımdan güçlendirilmiş "anayasal vatandaşlık" kavramının içselleştirilmesi gerekiyor.
Anayasa, Siyasi Partiler ve Seçim Yasaları demokratikleştirilmeli, anadilde siyaset yapma konusundaki engeller ortadan kaldırılmalı; Türkiye Cumhuriyeti toprağına bir anayasal yurttaşlık tanımı oluşturulmalı, Anayasa bütün kültürlerin demokratik bir şekilde varlığını ve kendini ifade etmesini içermelidir.
Beşinci olarak da Doğu ve Güneydoğu'nun güçlü bir plan dahilinde yeniden ayağa kaldırılması gerekiyor. Bunun için, bölge halkının mevcut örgütleriyle iş birliği gerekir…
Husumet bloklaşmasına ve suç kaynağına dönüşen koruculuk sistemi böyle devam edemez.
Yedincisi: Türkiye'de yakın tarih gösteriyor ki parti kapatma var olan siyasal ve toplumsal sorunların çözümüne çare olmuyor. Üstelik yargı yollarını kullanarak toplumsal ve siyasal sorunlara çözüm arayan zihniyetlerin de demokrat olmadığı görülüyor. Bu nedenle Demokratik Toplum Partisinin Anayasa Mahkemesi tarafından kapatılması sorunu ağırlaştırmaktan başka bir işe yaramayacaktır. DTP gibi bir partinin varlığı hem sorunun anlaşılmasını hem de karşılıklı birbirini anlamayı kolaylaştıran, demokratik normlara ve işleyişe ortak sadakati adım adım gerçekleştiren barışçı bir sürece ciddi bir imkân sunmaktadır. Parti kapatmayı güçlendiren yasal değişiklikler bir an önce yapılmalıdır.
Son olarak sekizinci: Sokak gösterilerinde tutuklanarak yaşlarının katlarınca ceza istemiyle yargılanan çocuklarla ilgili yasal düzenleme bir an önce yapılmalı, bu çocuklarımızın olması gereken yerlerine, okullarına dönüşü sağlanmalıdır.
Toplumumuz bu ve benzeri adımların yaratacağı barış, dostluk ve kardeşlik iklimine nicedir hasret kaldı. Çok dilli, çok kültürlü ve çok kimlikli ortak bir tarihten geliyoruz, böyle bir geleceğe birlikte neden yürümeyelim? Türkiye'de cumhuriyet tarihi görmek isteyen herkese göstermiştir ki demokrasisiz cumhuriyet toplumu çağdaşlığa götüren bir yol değildir, bundan sonra da olmayacaktır. Bütün bu sorunları demokrasi içinde çözebiliriz."
"Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; cumhuriyetin kuruluşundan seksen altı yıl sonra, aradan geçen bunca yıla ve alınmış nice olumlu mesafeye rağmen hâlen bazı temel sorunları çözememiş olmamız hepimize büyük acılar yaşatıyor. Olumsuzluklar geçmiş yılları olduğu gibi geleceğimizi de teslim alma işaretleri taşıyor.
Konu malum. ister 20'nci Yüzyılın ilk dönemlerinde olduğu gibi Vilayeti Şarkiye veya Şarkî Anadolu ya da bugünkü gibi Doğu ve Güney Doğu Anadolu deyin, isterseniz kalkınmada öncelikli yöreler veya eski OHAL bölgesi deyin, orada bir sorun var. Buna isterseniz de bizim gibi Kürt sorunu deyin. Sorunun yeri de belli, sorundan etkilenenler de, hatta sorunun nedenleri, sonuçları ve tezahür ediş biçimleri de. işte cumhuriyet tarihi boyunca katlanarak büyüyen ve bir bölgeden tüm ülkeye yayılan bu sorunu aşmanın yolu demokratik, siyasal, sosyal ve kültürel çözümler üretmekten geçiyor.
Çok uzun zamandır biliyoruz ki, Kürt sorunu tek başına bir asayiş sorunu olmadığı gibi, yargının veya askerin çözeceği bir sorun da değildir ve bu konuya sadece ekonomik kalkınma anlayışıyla yaklaşmanın mevcut sorunların çözümüne yardımcı olmadığı da yine uzun yıllardır biliniyor. Sorun Türkiye toplumunun tarihsel ve güncel bir sorunudur.
Onlarca yıl boyunca ve devletin egemen anlayışına göre bir Kürt sorunu yoktu. Yıllar boyunca mürtecilerin, eşkıyaların, şeyhlerin ve ağaların kışkırtmalarından söz edildi. Kimi zaman yabancı devletlerin çeşitli sebeplerle kışkırttığı anlatıldı. Ayaklananlar ya kandırılmışlar ya da devlete sadakatsizdiler. Cumhuriyetin kuşakları hep bu resmî anlayışla eğitildi. Yirmi sekiz isyan yaşandı. Bunlar ağır şekilde bastırıldı. Asimilasyon sistematik, sürekli ve en fazla enerji harcanan tercih oldu ama görüldü ki fazla mesai alınamadı. Kürtçe konuşmak yasaklandı. 83'te çıkan 2932 sayılı Yasa'yla da bu daha da sıkılaştırıldı. Soyadları, yer adları ve köy isimleri değiştirildi. 72'de çıkan 1587 sayılı Yasa ile çocuklara Kürtçe isim verilmesi yasaklandı. Ama Kürt sorunu yok olmadı. inkâr siyaseti iflas etti. Orada insanların yaşadığı, kendi dilleri olduğu, kendi kültürleri olduğu, kendilerine ait bir kimlik taşıdıkları anlaşılana kadar on binlerce insan öldü.
Geçen seksen altı yıl içerisinde Türkiye toplumunun hak ettiği demokratik, barışçı, adil ve kapsamlı çözümleri tartışamadık. Çok insanımızı kaybettik. Kendi aramızda demokratik yollardan çözmeyi beceremediğimiz için dış müdahalelere açık hâle geldik. Bin yıldır bir arada yaşadığımız insanların bir bölümünün dilini, kültürünü, kimliğini, bir türlü içimize sindiremedik. Onlara kendi kafamıza göre kimlikler uydurmaya kalktık. Bu tür garipliklerle yılları kaybettik. Şimdi Kürt'e "Kürt" demeden, kendi dilini yani Kürtçeyi konuşmasını, öğrenmesini, yazmasını, hayatın her alanında kullanmasını sağlamadan, bunun anayasal ve yasal güvencelerini ortaya koymadan daha fazla adım atamayacağımız belli değil mi? Bence anlayanlar için belli.
Hep söyledik: "Türkiye'de Kürt sorununun çözümü için atılacak adımlar; toplumun ve ülkenin demokratik kuruluşlarının, demokratik kamuoyunun, Meclisin ve siyasi partilerin aklıselim sahibi ve demokrat yurttaşların işi olmalıdır." dedik. işte şimdi bu gerçeğin açığa çıktığı bir dönemi yaşıyoruz. Yeni açılımların tartışılması yeni çözümler, modeller ve sonuçlar üretecektir. Kürt sorununun çözüm yolu demokratikleşme ve hoşgörüdür. Farklı kültüre saygı göstererek eşit yurttaşlık ilişkilerinin geliştirilmesidir. Eşit koşullarda bir arada yaşama iradesinin güçlenmesi ve şiddet ortamının kesinlikle sona erdirilmesidir. Toplumda iç barışın sağlanması ve kültürlerin yakınlaşması, birbirini daha fazla tanıması, önyargıların aşılarak bir arada yaşam kültürünün geliştirilmesi, sorunların çözümü doğrultusunda önemli adımlar olacaktır.
Elbette her şeyin bir anda gerçekleşmesini beklemek doğru değildir ama güven artırıcı tutumların geliştirilmesi önemlidir. Artan güven yeni adımların atılabilmesini de kolaylaştıracaktır.
Gündelik yaşamda normalleşmenin artması, doğu ve güneydoğu illerinde yaşayan yurttaşların insanca yaşam hakkından yararlanma ortamının geliştirilmesi, ihmal edilmişlik duygusunun ortadan kalkması için de çok önemli bir adım olacaktır.
Yapılması gerekenler, artık tarihte kalması gereken birtakım endişe ve korkular ileri sürülerek asla ertelenemez. Hiçbir hukuksal, askerî ve benzeri neden bu konuda gerekli olan açılımları geciktirmeyi meşru kılamaz. Bugüne kadar neredeyse bütün liderler "Biz bu kimliği tanıyoruz." dediler. Hatta kimi kuvvet komutanları bile "Biz yanılmışız." dediler. Peki sonuç? Tanıdınız da ne yaptınız? Ama şimdi bir şeyler yapmak zamanıdır ve peki neler yapılabilir?
Şimdi, bir Türkiye örneği yaratmamız gerekiyor. Sorun bütün Türkiye'nin, dolayısıyla çözüm de bütün Türkiye için iyi ve yararlı olacaktır. Sorunun çözümü üzerinde gerçekçi ve uygulanabilir bir yöntem ve topyekûn bir iradeyle herkes çalışmalıdır çünkü çözüm herkese kazandıracaktır. Çözümsüzlük ise insani, siyasi, ekonomik ve toplumsal maliyet olarak hepimizi olumsuz etkileyecektir. Çözümsüzlüğün maliyetinin çözümün maliyetinden daha yüksek olduğunu giderek daha fazla algılıyoruz.
Bugün Sayın Baykal'ın yirmi yıl önceki raporlara gönderme yapması son derece önemlidir çünkü o raporlara baktığınızda Dersim katliamı çözümü yoktur, Muğlalı çözümü yoktur, "Uluslararası süreç tamamlanmadı." diye yüzde 10 barajını savunması hiç yoktur. Türkiye'de bazı etnik kimliklere karşı Türkiye'de imtiyazlı statü talep edildiği iddiası tamamıyla asparagastır, tamamıyla gölge boksudur. Gerçek boks 2011 seçimlerinde yaşanacaktır ve kimin havlu atacağını hep beraber yaşayıp göreceğiz. (DTP sıralarından alkışlar)
Bence çözüme üç aşamada geçilebilir.
Birincisi: ispanya, irlanda, Fransa gibi başarılı dünya örneklerinden ders alınmalıdır. Söylendiğinin aksine reformlarla şiddet ortamının çıkmasında bir senkronizasyon oralarda başarılmıştır.
ikincisi: Türkiye'nin özgün koşullarını ve niteliklerini dünyanın başarılı örneklerinin bilgi ve dersleriyle birleştiren bir model sürdürülmelidir. "Çok kültürlü anayasal vatandaşlık" kavramı bunu sağlayabilir. Bu vatandaşlık hakları ve özgürlüklerin alanını genişleten, farklılıkları koruyup herkese eşit yurttaşlık getiren bir devrim kavramı olarak görülebilir.
Üçüncüsü: Çözümü sürdürülebilir kılmak için toplumsal desteği sağlayacak adımlar atılmalıdır. Yani Türkiye demokrasisinin demokratikleştirilmesi siyasal, kültür ve yaşam tarzı itibarıyla güçlendirilmesi, Kürt sorununun çözümü sürecinin sürdürülebilirliğini garanti altına alabilir. Çözüme dönük gerçekçi ve inandırıcı bir iradenin görülmesi ve sürdürülmüş olması önemlidir. Sürecin olumsuzlukları, provokasyonları, baltalamaları ve çatışmaları da içereceğini göz ardı etmemek gerekiyor. Yani çözüm süreci son derece karmaşık, inişli ve çıkışlı bir süreçtir. Bugün Susurluk'tan Ergenekon'a, kontrgerillanın, cuntacıların, darbecilerin süreci yavaşlattırıcı, ket vurucu hamleleri karşısında, teşebbüsleri karşısında son derece dikkatli olmalıyız.
Toplumun çözüm sürecini desteklemesi için topluma istikrarlı bir şekilde güvence verilmelidir.
Bu çerçevede tartışılması ve yapılması gereken bazı noktaları şöyle sıralayabiliriz:
Birincisi: Toplumumuzun yapısı çok dilli ve çok kültürlüdür. Kürtçenin ve diğer dillerin gündelik yaşamda etkin bir şekilde kullanımı bu yapıyı daha da güçlendirecektir. Bu bakımdan, ilköğrenimden başlayarak bu dillerin öğrenilmesini, yerel birimlerdeki hizmetlerin halka götürülmesini daha da kolaylaştıran dilsel düzenlemelerin yapılması gerekiyor. "Git dilini anandan öğren." denilemez.
ikincisi: Adı ister af olsun ister başka bir şey yeni bir sayfa açılabilmesi bakımından gerek Kuzey Irak gerekse Türkiye dağlarındaki ve cezaevlerindeki binlerce insanın yeniden olağan ve demokratik toplumsal yaşama katılımının yollarının açılması gerekiyor. Bedel ödetme psikolojisini canlı tutarak elde edilebilecek çok fazla bir şey olmadığını dünya örnekleri de gösteriyor. Bizim de bunları anlamamız gerekiyor. Eve dönüşleri sağlayan, toplumsal ve siyasal yaşama dâhil olmayı öngören kapsamlı bir düzenleme yapılmalıdır ikinci olarak.
Üçüncüsü: Yerel yönetim reformu, yerel yönetimler ile merkezî idare arasındaki etkin ve uyumlu bir iş birliğinin tesis edilmesinin zeminini güçlendirecektir. Demokratik katılımcılık ilkesi çerçevesinde yerinden yönetim anlayışının ön plana çıkarılarak bölgesel ve kentsel sorunların çözümü için merkezi yönetimin vesayeti ortadan kaldırılmalıdır.
Dördüncüsü: 12 Eylül Anayasası'nın sırtımızdaki yüklerinden kurtularak, Türkiye'nin gerçeklerine ve ihtiyaçlarına uyan demokratik bir anayasaya sahip olmamız gerekiyor. Siyaset ve demokrasi yaratıcıdır. Eşit koşullarda birlikte yaşamayı gerçekleştirecek bir çözüm modeli, cumhuriyetin demokratikleşmesine dayanan eşit-özgür yurttaşlık hukuku ve sistemidir. Türkiye'de tarihten miras aldığımız çok dil, çok dinli ve çok kültürlü toplum yapımızın bir gerilim ve çatışma değil, zenginlik ve güç kaynağı olarak görülebilmesi için, yasal bakımdan güçlendirilmiş "anayasal vatandaşlık" kavramının içselleştirilmesi gerekiyor.
Anayasa, Siyasi Partiler ve Seçim Yasaları demokratikleştirilmeli, anadilde siyaset yapma konusundaki engeller ortadan kaldırılmalı; Türkiye Cumhuriyeti toprağına bir anayasal yurttaşlık tanımı oluşturulmalı, Anayasa bütün kültürlerin demokratik bir şekilde varlığını ve kendini ifade etmesini içermelidir.
Beşinci olarak da Doğu ve Güneydoğu'nun güçlü bir plan dahilinde yeniden ayağa kaldırılması gerekiyor. Bunun için, bölge halkının mevcut örgütleriyle iş birliği gerekir…
Husumet bloklaşmasına ve suç kaynağına dönüşen koruculuk sistemi böyle devam edemez.
Yedincisi: Türkiye'de yakın tarih gösteriyor ki parti kapatma var olan siyasal ve toplumsal sorunların çözümüne çare olmuyor. Üstelik yargı yollarını kullanarak toplumsal ve siyasal sorunlara çözüm arayan zihniyetlerin de demokrat olmadığı görülüyor. Bu nedenle Demokratik Toplum Partisinin Anayasa Mahkemesi tarafından kapatılması sorunu ağırlaştırmaktan başka bir işe yaramayacaktır. DTP gibi bir partinin varlığı hem sorunun anlaşılmasını hem de karşılıklı birbirini anlamayı kolaylaştıran, demokratik normlara ve işleyişe ortak sadakati adım adım gerçekleştiren barışçı bir sürece ciddi bir imkân sunmaktadır. Parti kapatmayı güçlendiren yasal değişiklikler bir an önce yapılmalıdır.
Son olarak sekizinci: Sokak gösterilerinde tutuklanarak yaşlarının katlarınca ceza istemiyle yargılanan çocuklarla ilgili yasal düzenleme bir an önce yapılmalı, bu çocuklarımızın olması gereken yerlerine, okullarına dönüşü sağlanmalıdır.
Toplumumuz bu ve benzeri adımların yaratacağı barış, dostluk ve kardeşlik iklimine nicedir hasret kaldı. Çok dilli, çok kültürlü ve çok kimlikli ortak bir tarihten geliyoruz, böyle bir geleceğe birlikte neden yürümeyelim? Türkiye'de cumhuriyet tarihi görmek isteyen herkese göstermiştir ki demokrasisiz cumhuriyet toplumu çağdaşlığa götüren bir yol değildir, bundan sonra da olmayacaktır. Bütün bu sorunları demokrasi içinde çözebiliriz."
Gündemdeki Haberler
Güncel Önemli Başlıklar
© 2005 – 2026 uludagsozluk.com