françois marie arouet de voltaire

büyük adamdır, mühim düşünürdür de tarihin kendisine hep iltimas geçtiği şahsiyetlerdendir. bir yandan avrupa aydınlanmasının belli başlı figürlerindendir, buna rağmen siyah ırktan olanları insan kategorisine dahi sokmaması hep es geçilmiştir. azılı, onmaz bir türk düşmanı olmasından dem vurmaya bile gerek yok, zira bu avrupalılar için tarihsel olarak bir nakısa olamamıştır hiç bir zaman ! alabildiğine kısmetlidir, söylemediği bazı sözler kendine mal edilmiştir. ne hikmetse bunlar hep te çok tutulan aforizmalardır. en bildik olanı ' düşüncelerinize katılmıyorum, ama onları ifade ve müdafaa hakkınızı hayatım pahasına savunurum ' dur. oysa bu büyük cümle voltaire'e değil, onun biyografisini kaleme alan evelyn beatrice hall' a aittir. dedik ya, şanslıdır, ' fransız terzileri en asil duygunun insanlarıdır ' türünden bir zırva kendisine izafe edilmeye çalışılmamıştır. aptaldan dostun olacağına akıllıdan düşmanın olsun özdeyişini hatıra getirir.