ayın arka yüzü

başımızı kaldırıp yukarı bakmaya çalıştığımızda bazı yayın organlarını hemen fark edemeyebiliriz çünkü onlar kendilerini ayın arka yüzünü görünür kılmaya adamışlardır;

- 1971'de çıkan, 9 martçıları da kapsayan, kemal bisalman üretimi muhalif dergi için: (bkz: ortam);
12 martçıların kapatmasıyla isim değiştiren (1971), dergi iken baskılar sonucu kapanıp günlük gazeteye dönüşen muhalif dergi ve gazete (1972) için (bkz: yeni ortam);
- 1973 seçimleri öncesinde çıkan ankara kaynaklı günlük gazete için: (bkz: yenigün)
- 1977'de, disk'in (disk adına kemal türkler'in) sahibi olduğu, tkp çizgisinde, biraz fazla dar alanda kısa paslarla çalışan, işçilerin sorunlarıyla uğraşmayı başarmış ama bir kez bile ülke gündemine oturmayı başaramamış gazete için: (bkz: politika);
- dinç bilgin'in elindeyken sabah grubu tarafından sol, liberal kesim için çıkarılmış, bu alanda bir tarz oluşturmayı ve birikim sağlamayı başarmış, tekelci basının içinde olup "bağımsızlık" şarkısı da söyleyebilme illüzyonuna dair, sahibinin sorunları nedeniyle ömrü biraz kısa olmuş gazete için: (bkz: yeniyüzyıl);
- yeniyüzyıl'ın çıkışının duyulmasıyla doğan grubunun aceleyle verdiği yanıt niteliğindeki benzeri tarzdaki gazete için: (bkz: radikal)
- yeniyüzyıl yerine yeni bir hamleyle aynı grubun çıkardığı benzeri yayın için: (bkz: yenibinyıl)
- aziz nesin önderliğinde, başka umutlarla çıkarılmış, tekel dışı basın olmayı hedeflemiş, öyle olmuş ama gerçek anlamda gazete olmakta zorlanmış gazete için: (bkz: birgün)

ve

şimdiye dek bu kulvarda oluşmuş en demokrat duruşlu, muhalif gazetelerin en geniş kapsamlısı, en büyük tirajlısı, en dişisi, en dişlisi, en cesuru, en anti-militaristi, en sivili, en çok kültürlüsü;

azınlıklar, aleviler, kürtler, başörtülüler, sivil itaatsizler, homofobi karşıtları, her çeşit darbe mağdurları, faili meçhul yakınları, ergenekon karşıtları için ayın arka yüzünü en iyi aydınlatmış, ülke gündemini belirlemeyi başarmış hakiki gazete için: (bkz: taraf)