iran

teokrasi ile demokrasi karışımı ilginç bir yönetim biçimine sahip olan ülke. bu ülkede cumhurbaşkanından bile daha üst bir mevkide dini lider vardır (bkz: ali hamaney). kendisi din işlerini idare etmesinin yanı sıra, yargı sisteminin, ordunun ve polisin de başıdır. dini lider, 8 yıl için halk oylaması ile seçilen 86 din aliminden oluşan danışmanlar konseyi tarafından seçilir. bu konseyin aynı zamanda dini lider'i görevinden alma yetkisi de vardır, bazı konularda dini lider'e danışmanlık yapmakla yükümlüdür.

cumhurbaşkanı ise dini lider'den sonraki en üst mevkide yer alır. başkanlık sisteminde olduğu gibi cumhurbaşkanı ile meclis halk tarafından ayrı ayrı seçilir. cumhurbaşkanı 4 yıl için seçilir ve bir kişi sadece iki kere cumhurbaşkanı seçilebilir. her konuda son sözü söyleme yetkisine sahip olan dini lider'i bağlayan konular dışında yönetimin çalışmasından sorumludur. bakanlar kurulu'nu oluşturur ve bakanlar kurulu'nun göreve başlaması için iran meclisi'nden güvenoyu alması gerekir.

iran meclisi ise 4 yıl için halk tarafından seçilen 290 milletvekilinden oluşur. yasama yetkisi vardır.

bir de "anayasayı koruma konseyi" adıyla önemli bir siyasi organ vardır. 6'sı dini lider tarafından, 6'sı yargı tarafından aday gösterilen din alimleri arasından iran meclisi tarafından seçilmek üzere toplam 12 kişiden oluşur. en önemli yetkisi, danışmanlar konseyi, cumhurbaşkanlığı ve meclis seçimlerinde adayların islam devrimi'ne bağlılıklarını onaylamasıdır, aksi takdirde adayları reddedebilir de. aynı zamanda konsey, anayasayı düzeltme, iran meclisi'nden çıkan yasaları iran anayasası'na veya şeriat'a uygun olmadığı halde veto etme yetkisine sahiptir.

özetle görüldüğü gibi iran'daki siyasette meclisin ve cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesi gibi demokrasi ile ilgili unsurlar varken, aynı zamanda bu demokrasi devletin en üst makamına sahip olan dini lider ve din alimleri tarafından kontrol edilebiliyor. böylece demokrasiye rağmen yönetimde şeriata bağlı kalınabiliyor.