sibylla

Yunan mitolojisinde, kendinden geçip vecde geldiğinde kehanette bulunmaya başlayan çok yaşlı bir kadın olarak betimlenir.
iÖ.5. yüzyılda ve 4. yüzyıl sonlarında "SIBYLLA", büyük olasılıkla Anadolu'da yaşadığına inanılan belli bir kişinin özel adı olarak kullanılıyordu. Günümüz Türkiye'sinin Batı kıyılarında, Marpessus (Truva'nın hemen altında) ve Erythrac (Ephesus civarı) kentlerinin her biri, bunu kendilerine mal etmişlerdi. 4.yüzyıl sonlarında artık, başta Apollon'un Delphoi'deki kehanet merkezi olmak üzere pek çok yerde SIBYLLA'dan söz ediliyordu. Sözcük özel ad olmaktan çıkarak ünvan durumuna gelmişti.

Bir efsaneye göre, CUMAE SIBYLLA'sı, yedi Roma kralından sonuncusu olan Tarqinius Superbus'a Sıbylla Kitapları adlı kehanet derlemesini sarmak ister. Kral istediği fiyatı ödemeyi reddedince, dokuz kitaptan altısını yakar. Bunun üzerine kral, tümü için istenen parayı vererek öteki üç kitabı almak zorunda kalır. O günden sonra Capitolino Tapınağı'nda saklanan kitaplara, yalnızca acil durumlarda başvuruldu.

Yahudi-Hristiyan kökenli SIBYLLA KEHANETLERi'ni ise Yahudalı ya da Babilli bir SIBYLLA'nın yazdığı söylenir. Bazı Hristiyanlara göre bu SIBYLLA, Eski Ahit'te adı geçen peygamberlere eş düzeyde kehanet gücüne dahiptir. Kehanetlerde, Sibylla önce yakın geçmişte gerçekleşmişolayları "tahmin ederek" güvenirliğini kanıtlar; sonra geleceğe ilişkin kehanetlerde bulunur. Kehanetlerin toplandığı yapıtlardan 12 tanesi, Bizans Döneminde 14 Kitaplık tek bir el yazması olarak saklandı (9. ve 10. kitaplar kayıptır.). Derleme ilk kez 1545'te bazı eksiklerle yayımlandı. Günümüz bilginleri, kehanetler ile tarihsel olaylar arasındaki bağlantılara dayanarak kehanetleri tarihlendirmişlerdir. "Kehanet" olarak ifade edilen kavram "oracle" dir. Sorulan suallere ilâhların verdiğ yanıt, bir anlamda gaib'den haber olmaktadır.

Kehanetlere Josephus, Romalı Klement, iskenderiyeli Klement, Paulus, St.Augustin gibi ünlü kişilerin müraccat ettiği söylenir. Kehanetler halka mal olmuş gibiydi. Hristiyan aleyhtarı Celsus, Kilise'nin yalan kehanetler icar ettiğinden yakınıyordu. 3. yüzyıl Heccavı Lucian da kehanetleri gülünç bir tarzda ifade ediyordu.

ilhamlı kadın peygamber SIBYLLA kehanetleri, Grek-Roma dünyasında çok iyi bilinip ve uzun bir tarihe sahipti. Virgilius bunlara inanmıştı ve belki de Augustus'un henüz 1. yüzyıl'da geleceğini söylediği "yeni altın çağ"ı ilân etmek için daha eski bir Yahudi kehanetini kullanmıştı. Plutarchus'a göre, Heraclitus SIBYLL'in, vecd halinde korkunç şeyler mırıldandığını ve Tanrı'nın yardımıyla sesinin bin yıl öteye varmış olduğunu söylediğini yazıyor. SIYBLL daima bir kocakarı şeklinde resmedilir ve Truva Savaşları, Grek tarihinin şafağında, kehanette bulunmuş olduğuna inanılır.

Grek-Roma dünyasında yaşayan Yahudilerin SIBYLL'i öğrenmiş olmaları şaşırtıcı olmamaktadır: "ve kâhin Hilkiya ve Ahikam..esvap bekçisi Harhas'ın oğlu..Şalum'un karısı peygamber Hulda kadın'a gittiler; ve kadın Yeruşalim'de ikinci mahallede oturuyordu; ve onunla konuştular. Ve onlara dedi.." (III. Krallar/ XXII-14/20)
SIBYLL'in ber yerde Nuh'un gelini olduğu yazılmış ve böylece de kocakarı, Kitâb'ın öyküsüne dahil edilmişti.. M.ö.II.yy'ın ikinci yarısında işte bu SIBYLL KEHANETLER'i Yahudi ulusuna "kutsal toprağını terketmen senin kaderindir" diyorlar ki bu kader, tüm dünyayı kapsayan ve yaşam tarzları dolayısı ile dağılmış olanlara karşı nefreti uyandıran bir kader olarak tanımlanıyor. I.yy'ın ikinci yarısında, "her ulus arasında, Tanrı kelâmı gereği israil dağılmışı vardır." beyanında bulunuluyor.