vaclav havel

cek cumhuriyeti'nin ilk ; cekoslavakya nin da son cumhurbaskani , koyu liberal ,anti militarist ve gandhi tarzi sivil muhalefeti ile yukseldigi siyasette, ulkenin kaderini degistiren rol ustlenmistir.

siyasetin otesinde gelmis gecmis en iyi tiyatro yazarlarindan ve entellektuel yazarlarindan biridir. ( entellektuel siyasetci anlaminda ise favorim eski kanada basbakani pierre elliot trudeau dan sonra gelir.cokta skimdeydi deme hakkiniz saklidir bu yorumuma)
havel, ozellikle bir yonu ile dikkat ceker . bu toplumdaki aydin elestirileridir.
vaclav havel'in totaliter yapiya iliskin elestirisi, sistemin kendisini varetmek için baski, korkutma, dislama, temel gereksinimlerden yoksun birakma gibi yöntemlerle bireyi siliklestirip, önemsizlestirmesi üzerinde yogunlasirken, oyunlarinda da, bu yapi içinde sikisip kalmis "dusunen insanin" yalnizligi, baskidan kurtulmak için bireysel çabanin yetersizligi vurgulaniyor. havel, böylesi bir sistem içinde yasayan aydinin da, dünyanin nereye gittigi, kendisinin bu yasamin neresinde oldugu, anlamli bir yasam sürdürüp sürdürmedigi konusunda
kendisini sorgulayacak durumda olamayacagini ileri sürüyor.
oyunlarinda bu görüsün yansimalari belirgin bir $ekilde görülen havel'in yazilarindaki ve oyunlarindaki aydinlar, sistemin yanilsama yaratan söylemine ve görüntüsüne aldanarak, sistem içinde alternatif bir yasam tarzi gelistiremezler ve sorumluluklarini da yerine getirmekten uzaktirlar.

bilinen onemli oyunlari:
$eytan çelmesi
buruk ezgi
bildirim
görüsme
kutlama
cagri
simdi ironiye bakarmisiniz!!:
sosyalist rejimle yönetilen ülkesinde, kitaplari yasaklanan, oyunlarinin sahnelenmesine izin verilmeyen havel, siyasi
otoritenin, resmi kurumlarin insanlarin yasamlarina, düsüncelerine yapilan baskilari dile getirmis. havel'in içinde yasadigi sistem, gelistirdigi söylemden farkli olarak bireyler üzerinde baski kurar ve bu baskiyi acik bir $ekilde uygular. sistemin korkutma ve sindirme yoluyla denetim altina aldigi bireyler kisiliksizlesip birbirlerine benzemeye baslarlar. böylesi bir sistem içinde aydinin da çikis yollari kapatilmis, o da toplumdaki diger bireyler gibi kendisini ayakta tutacak hedeflerden yoksun biraktirilmistir. oyunlarinda, sisteme karsi savasim veren ya da veremeyen insanlarin düstügü durumlari one cikarir.( neredeyse anarsistlerin koministlere elestirilerini yapmis adam)
turkiye de oguz atay in boyle benzer aydin elestirileri aklima geldi bir anda.
*