sarı uygurlar

görsel
Sarı Uygurlar, Çin'in kuzeybatısında yaşayan ve resmî olarak tanınan Yugur (裕固族) etnik topluluğunun Türk dilli kolunu da kapsayan küçük bir halktır. Günümüzde en yoğun olarak Gansu eyaletindeki Sunan Yugur Özerk ilçesi ve çevresinde yaşarlar. Tarihsel olarak eski Uygur topluluklarıyla ilişkilendirilseler de, yüzyıllar boyunca bölgedeki Moğol, Tibet ve Çin kültürleriyle etkileşim içinde kendilerine özgü bir kimlik geliştirmişlerdir.

Sarı Uygurların kökeni konusunda araştırmacılar arasında farklı görüşler bulunsa da, yaygın kabul gören yaklaşım onların eski Uygur topluluklarının devamı niteliğinde olduğu yönündedir. Günümüzde Çin'in resmî etnik sınıflandırmasında Yugur adı altında yer alırlar. Bu topluluk, hem Türk hem de Moğol kültürel unsurlarını bünyesinde barındıran karmaşık bir tarihî gelişim göstermiştir.

Sarı Uygurların en dikkat çekici özelliklerinden biri iki farklı dil geleneğini aynı topluluk içinde barındırmalarıdır. Batı Yugurca (Sarı Uygurca) Türk dilleri ailesine aitken, Doğu Yugurca Moğol dilleri ailesine bağlıdır. Ayrıca eğitim ve resmî yaşamda Çince yaygın olarak kullanılmaktadır. Batı Yugurca yazı dili olarak kullanılmadığından ve konuşur sayısı azaldığından, tehlike altındaki Türk dilleri arasında gösterilmektedir.

Topluluğun büyük bölümü Tibet Budizmine bağlıdır. Bununla birlikte, daha eski inançlardan kalan bazı şamanik gelenek ve ritüeller kültürel yaşamda izlerini sürdürmektedir. Geçmişte göçebe hayvancılık önemli bir geçim kaynağıyken, 20. yüzyılın ortalarından itibaren yerleşik yaşama geçiş hız kazanmıştır.