nermin

gençler o dönemde daha portakalda vitamin bile değildi, 10 yaşındaydım.

Bu, 1950'lerin Türk siyasi-diplomatik tarihinin renkli bir anekdotu — "Lüks Nermin" (asıl adı Şaziye Zeren Topçu) hikâyesi.

Olayın çerçevesi: 1959 Nisan sonunda Endonezya Cumhurbaşkanı Ahmed Sukarno, Cumhurbaşkanı Celal Bayar'ın davetlisi olarak Türkiye'yi ziyaret eder. Ankara'dan sonra istanbul'a geçer, Dolmabahçe Sarayı'nda ağırlanır.

Türk hariciyesi Sukarno'ya "zarif bir jest" yapmak ister ve dönemin ünlü randevuevi işletmecisi Lüks Nermin'in kızlarından biri Sukarno'ya "döşek yoldaşı" olarak verilir.

Sonrası: Sukarno gezisinden gayet memnun ayrılır, hatta ziyaretini bir gün uzatır. Ancak kısa süre sonra iş tersine döner: Endonezya büyükelçiliği, başkanın istanbul'da bel soğukluğuna yakalandığını bildirerek Türkiye'yi kınar.

Diplomatik yansımaları: Bu olay gerçek bir protesto notasına dönüşür — Endonezya devleti Türkiye'ye resmen protesto çeker, ardından Lüks Nermin'in randevuevine polis baskını düzenlenir; Nermin dolar kaçakçılığı suçlamasıyla tutuklanır ve hem Endonezya hem Türkiye tarafından "persona non grata" ilan edilir.

Kaynak çeşitliliği ve şüphe payı: i

lginç biçimde kaynaklar detayda ayrışıyor — kimi anlatım Menderes/Bayar döneminin resmi diplomatik nezaketi olarak sunarken, bazı kaynaklar (örn. Ekşi Şeyler) Sukarno'nun ziyaret ettiği her ülkede yerel bir kadınla birlikte olma alışkanlığından söz ederek hastalığın gerçekten o kızdan kapılıp kapılmadığının kesin bilinmediğini not ediyor.

Murat Bardakçı'nın Hürriyet'teki köşe yazısı ise olayı en ayrıntılı anlatan gazetecilik kaynağı; Bardakçı bunu Endonezya'daki 1998 Suharto krizi vesilesiyle hatırlatmış.

Bu, Menderes döneminin gayr-i resmî "istihbarat/misafirperverlik" pratiklerinin diplomatik krize dönüştüğü nadir belgelenmiş vakalardan biridir.