gnostikler

antik mısır ve babil döneminden beri,
semavi dinlere karşı bilenen kripto-paganların kendini saklama biçimidir,
maniheist, zerdüşt öğretiye ve antik kavimlere özgü dualist, zıtlıklara dayalı çok tanrılı inancın gölgesine gnostik tevillerin hepsinde rastlayabilirsiniz.
aynı şeyi bugün hindular da yapıyor çünkü.
müslümanların tanrısının şiva olduğunu iddia ediyorlar mesela, lol. alakası yok.
kendi kültür ve geleneklerini ezoterik öğretiler üzerinden musevilik, hristiyanlık ve islam'a kadar tüm dinlere yaydıklarını düşünüyorum.