kıptiler

Kıptiler, Mısır'ın yerli halkıdır ve Koptik Kilisesi'nin sahibidir. Ünlü Yunan komutanı Makedonyalı Büyük iskender'in Mısır'ı alıp Mısır'da kendi adına iskenderiye şehrini kurmasından sonra Helenistik kültür ile etkileşime geçmişlerdir. Kıptilerin ulusal dili Kıptice'nin yazı sistemi, Yunan Alfabesi'dir. Yunanca Egyptos, telaffuzda Kıptios'a dönüşür.
Pagan Roma imparatorluğu devrinde ağır vergiler altında ezilen Kıptiler, MS 46'da isa'nın 12 havarisinden Markos'un(Mark) Mısır'a gelmesi ile birlikte Hıristiyanlığa geçerler. Bu sefer de pagan Romalılar din baskısı yapmaya başlar, ta ki Bizans(Doğu Roma) dönemine kadar.
Kıptiler, imparator 1. Konstantin'in 325 iznik Konsili'nde Hıristiyanlığı Roma elinde şekillendirmesinden ve serbest bırakmasından sonra biraz rahatlarlar. 416'da yapılan 4. Ekümenik Konsili'nde Hıristiyan temel meseleleri hakkında anlaşmazlık çıkar ve günümüzdeki kılasik diofizit, teslisçi Hıristiyan cemaatinden dışlanırlar. Kıptilerin kendi inanışlarına göre isa'nın ilahi ve insani yanları birdir, hiç ayrılmamıştır. Monofizit Kıpti Hıristiyanlar, diofizit Bizanslılardan gördükleri zulümler nedeniyle Müslüman Araplara destek verirler ve ardından 642'de Raşidin Halifeliği, Amr bin As liderliğinde Mısır'ı fethettiğinde başkent Fustat'ın adını Kahire(Cairo) olarak değiştirir. Kıptiler, Müslüman Arapların yönetimi altında 300 yıl rahatlar. Haçlı Seferleri sırasında Araplardan kafir, Haçlılardan da sapkın oldukları bahanesiyle zulüm görürler. Kıptiler, Osmanlı Devleti zamanında padişaha haraç ve cizye ödeyerek önceki dönemlere nazaran rahatlarlar. Daha sonraki süreçte Kıptiler, Kavalalı Mehmet Ali Paşa zamanında ingilizlerle bir olup Osmanlı'ya isyan ederler.
görsel