kozan

1865'e kadar konargöçer kültürün osmanlı'ya isyan etmek pahasına sürdüğü milliyetçi türkmen ocağı.

buranın ahalisi sadece günümüzde kendisine bağımlı olan dağlık feke, saimbeyli, tufanbeyli ilçelerini değil; kayseri'nin develi ve yahyalı ve hatta sivas'ın altınyayla, ulaş ilçelerine dek yayla olarak kullanmakta imiş.

-kozanlı varsak türkmenleri yaylak olarak kozan'ın dağ köylerini, feke'yi ve bakırdağı (develi-yahyalı) bölgesini
-kozanlı avşar türkleri sarız, tufanbeyli ve uzunyayla (pınarbaşı-altınyayla-ulaş) bölgelerini
-kozanlı aydınlı yörükleri saimbeyli'yi yayla olarak yüzyıllarca kullanmışlar.

1865'te zorunlu yerleşik hayata geçiş sırasında ise herkes daha büyük, gelişmiş, bereketli ve kendilerine asıl memleket bildikleri kozan'a temelli yerleşmeyi seçmişler.

günümüzde bölgede yayla kültürü kozan'ın ve çukurova'nın sıcağının da etkisiyle gayet canlı bir şekilde devam etmektedir.
bugün kozan'ın dağ köyleri, feke, saimbeyli ve hatta tufanbeyli ilçeleri kozanlıların yayla amaçlı kullandığı bölgeler olarak göze çarpar.

öyle ki bu bölgede yaylacılık canlı olduğu için dağın başında yol gitmeyen yerler dahi ucuz değildir.
yeni yaylalar bulmakta zorluk yaşayan bazı kozanlılar son 10 yıldır yeniden develi ve yahyalı bölgeleri ile niğde ulukışla ve çamardı bölgelerini yayla olarak yurt tutmaya başlamışlardır.

kozan'ın etkisi sadece kendisine sosyoekonomik yönden bağımlı adana ilindeki feke, saimbeyli, tufanbeyli, aladağ, imamoğlu ilçeleri ile sınırlı değil;
aynı zamanda
osmaniye'den kadirli, sumbas,
maraş'tan andırın, göksun
kayseri'den develi, yahyalı
niğde'de çamardı, ulukışla bölgelerine dek etki alanı geniş bir kenttir kozan.