safiye ali

2 Subat 1894´de Istanbul´da dogmustur ve 5 haziran 1952 tarihinde de Almanya´nin Dortmund kentinde hayatini kaybetmistir.

Kendisi türk asilli ilk kadin doktordur. Robert Koleji mezunudur. Balkan savasinda, birinci dünya savasinda ve kurtulus savaslarinda askerleri tedavi etmistir. 1916 yilinda tip egitimine Almanya´da devam etmistir ve 1923´de Istanbul´da kendi muayenehanesini acmistir.
Kariyeri boyunca cocuklarin ve annelerin daha rahat etmesi icin mücadele etmistir. Jinokoloji ve ebelik dersleri de vermistir ve bu yüzden Türkiye´nin sadece ilk kadin doktoru degil ayni zamanda ilk tip dersi veren kadin hocasi ünvanini da tasir.

Babasi Ali Kirat Pasa Sultan Abdulaziz ve II. Abdülhamid´in yardimciligini yapmistir. Dedesi Haci Emin Pasa da 17 yil boyunca Mekke´de seyhlik yapmistir. Babasini genc yaslarda kaybedince Valicesme´de yasayan dedesinin yaninda büyümüstür.

Tip egitimini Almanya´nin Würzburg sehrinde almistir. Sebebi ise o dönem kendi memleketinde kadinlarin okumasinin istenmemesi ve basvuru yaptigi fakültelerden red cevabi almasi.
Tip egitiminin yani sira Tarih ve felsefe egitimi de almistir ve bu üc dali da en iyisi olarak bitirmistir. Bayern kültür bakanligindan doktor ünvanini almistir. Istanbul´a gitmis ve alti hafta sonra kendisini pediatri ve jinekoloji hakkinda gelistirmek icin tekrar Almanya´ya gelmistir. Bu esnada kocasi Dr. Ferdinand Krekeler ile birlikte evlenmistir. Kocasi daha sonra Ferdi Ali ismini almistir.

1923 yilinda Cumhuriyet´in ilanindan sonra doktor olarak calisabilme lisansini almis ve böylelikle ilk türkiye´nin kadin doktor ünvanini almistir. Muayenehanesini actiktan sonra önceleri gazete ilanlari ile birlikte hastalarini beklemekteydi ve ne yazik ki hasta gelmiyordu. Özellikle zengin kadinlar ona geldiginde daha cok dert arkadasi gibi, psikolog gibi sorunlarini anlatiyorlardi ve bir kadin oldugu icin muayene ücretini ödemek istemiyorlar veya cok az ödüyorlardi. Bu konuda doktorlar odasindan da bir destek göremiyordu. Hali hazirda durumu olmayanlardan ücret talep etmedigini ama diger erkek meslektaslarinin aldigi ücreti talep ediyordu. Yani ayni isi yapan kisinin ayni ücreti almasi icin de mücadele ediyordu.

Kendisi sadece doktorluk yapmiyordu. Ayni zamanda bir docent olarak tarih dersi de veriyordu, kiz okulunda jinekoloji ve ebelik ile birlikte kadin tipbi ögretiyordu.

Türk kadinlarinin birligi, kadin haklari hakkindaki düsünceleri ve fotograflari bircok kez gazetelerde yayimlanmistir. Kendisine haksizlik yapildigini düsünerek süt damlası kurumuna yönetici olmustur. Bu duruma hastalari cok üzülmüsler ve kendisine destek olmaya baslamislardir. Daha hastalari birlik olup protestolar düzenlemeye baslamislardir. Bircok erkek meslektaslari bu protestolarin organizatörünün Safiye Ali´nin kendisi oldugunu iddia etmislerdir. Bu sekilde kendisi engellenmis ve kariyerinin yüksek noktasinda hastalarina yardim etmesi engellenmistir.

Kendisi meslegi boyunca erkek meslektaslari tarafindan rahatsiz edildigi icin ve sürekli suclanmalara maruz kaldigi icin bircok kez kitap yazmistir. Kendisine kanser teshisi konulduktan sonra almanya´ya yerlesmis ve hatta hastaligina ragmen ikinci dünya savasi esnasinda calismaya devam etmistir. 58 yasinda da hayata gözlerini kapatmistir.

Kendisinin etkileri:
- Süt damlasi kurumu tarafindan avrupa´nin cesitli kentlerinde cocuklar icin bakim evleri acilmistir.
Burada cesitli sebeplerden dolayi anne sütü alamayan cocuklarin daha saglikli olmalari icin cabalar sarf edilmistir.
- Cocuklarin daha iyi beslenmeleri icin annelerin egitimine önem verilmesi düsüncesini savundu ve bu konuda anneleri egitmeye yöneldi. Bunun icin de hemsirelerin ve ebelerin egitimi esnasinda bilgilerini paylasti.
- "Hilal-i Ahmer Hanımlar Merkezi Küçük Çocuklar Muayenehanesini" kurdu. Süt damlasi sütten kesilmis cocuklarin bakimini yaparken; burada da 1 yasindan itibaren hasta ve zayif cocuklarin bakimlari yapilmaya baslandi.
- hasta bakimlarinin yani sira elbise ve yikama yardimlari, bilincli insan egitimi, cocuklar icin bezler vb. yardimlar da yapiliyordu. Gönüllü kadinlar dikis yapiyor ve bunlar paylastiriliyordu. Cocuk annelerine cocuk bakim sepetleri veriliyor ve bu sepetleri saglam sekilde geri veren annelere cocuk elbisesi hediye veriliyordu. Bezler dezenfekte edildikten sonra tekrar baska annelere veriliyordu.
- 1923 yilinda Türkiye Cumhuriyeti´nin ilk resmi olmayan partisi Kadınlar Halk Fıkrası´dir. Burada kendisine etkin olmasi icin izin verilmedigi icin; kendisi gibi düsünen diger kadinlar ile birlikte Türkiye Kadinlar birligi´ni kurmustur. Kadinlarin potikaya girmesini ve kadinlarin mecliste cocuklara yardim edebilecek cok isi oldugunu vurgulamistir.
- Hayat kadinlarini kurtarmak icin mücadeleler vermistir. Özellikle genc kizlarin sürekli hayat kadinligina zorlandigini ve buna engel olmak icin de kiz yurtlari kurma calismalarina baslamistir.

2 Subat 2021 tarihinde Google kendisinin 127´inci yas günü anisina asagidaki doodle yapmistir.

görsel