venüs

güneş'e yakınlık bakımından 2. gezegen.

bilim insanları elde ettikleri veriler ve yaptıkları bilgisayar modellemelerinden çıkan çalışmalar sonucunda, çok eski zamanlarda venüs'ün tıpkı dünya gibi sıvı su bulunan bir yüzeyi olduğunu düşünüyor. elbette birçok bilimsel tahmin gibi bunun da %100 kesinliği yok, ama gözlemler bu fikri destekliyor.

anlatmaya çalışayım.

sistem oluşup gezegenler şimdiki yörüngelerine yerleştiğinde, büyük bir ihtimalle venüs'ün atmosferi dünya'nın atmosferiyle büyük ölçüde benzerlik gösteriyordu. yine venüs'ün volkanları da dünya'dakiler gibi aktifti ve püskürme esnasında su buharı da veriyorlardı atmosfere. bu arada güneş'in çok eski dönemlerde ışınım gücünün daha düşük olduğunu ve venüs üzerinde okyanus oluşumuna izin verecek koşulların sağlandığını da aklımızda tutalım.

başlangıç koşulları dünya ile aynıyken, neden venüs'te işler yolunda gitmedi?

dünya üzerindeki volkanlardan çıkan gazlar, atmosfere yükseldikten sonra, bunların bir kısmı yağışlarla beraber yeniden yere iner ve karbonatlı kayaçlar denilen yapıları oluşturur. ancak venüs, güneş'e bizden daha yakın bir gezegen. bu nedenle başlangıçta süreç tıpkı burada olduğu gibi işlese de, zamanla güneş'in ışınım gücü yükseldikçe venüs bundan fazlasıyla etkilenmiş ve buharlaşmaya başlayan okyanusların tabanındaki karbonatlı kayaçlarda bulunan gazlar da buharlaşıp atmosfere karışmış. böylece atmosferde ciddi miktarda sera gazı birikmeye başlamış. bu süreç hızlandıkça, gezegendeki sera etkisi kontrolden çıkmış ve bugün yüzeyin 400 dereceden fazla ısınmasına neden olan kalın bulut katmanı ortaya çıkmış.

tabi atmosferdeki su buharı molekülleri de sıcaklığın etkisiyle parçalandığından, yağmurların da sonu gelmiş ve yüzey sıcaklığı yaklaşık 460 dereceye sabitlenmiş. böylece gezegen, dünya'nın kötü bir ikizi haline gelmiş.